fa گازهای هیدراته در دریای خزر و ارزیابی تاثیرات گرمایش جهانی بر آنها پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL">گازهای هیدراته که در بستر دریاها گردآمده&shy;اند، به مرور زمان می&shy;توانند در جو آزاد شده و با عملکردی گلخانه&shy; ای در گرمایش جهانی کره زمین موثر باشند این امکان وجود دارد که براساس روابط فیزیکی- شیمیایی، پایداری متان هیدراته به عنوان فراوانترین ترکیب هیدراته، در یک منطقه و نقش عوامل مختلف بر آن را محاسبه نمود. در این مقاله با استفاده از روابط فیزیکی- شیمیایی، محدوده پایداری متان هیدراته در عمق&shy; ها و بخش&shy;های مختلف دریای خزر براساس اطلاعات موجود در 641 نقطه محاسبه شد و به صورت نقشه &shy;هایی ارائه گردیده است. سپس محاسبات پایداری متان برای شرایط افزایش دمای آب&shy; های دریای خزر در اثر گرمایش جهانی به میزان 6/0 تا 2 درجه سلسیوس صورت پذیرفته و از تفاضل آن با نتایج پیشین میزان تغییرات در ضخامت محدوده پایداری متان هیدراته به دست آمده است. در مرحله بعد براساس این تغییرات ضخامت و شواهد ژئوفیزیکی از گازهای هیدراته در دریای خزر، برای سناریوهای مختلف گرمایش جهانی، برآوردی از میزان گاز متانی که در جو آزاد خواهد شد، ارائه گردیده است. براساس نتایج این پژوهش انتظار می&shy;رود در اثر سناریوهای مختلف گرمایش جهانی حجم قابل توجهی از گاز معادل 369 تا 984 هزار میلیارد متر مکعب می&shy; تواند در جو رها شود.</span></p> <p style="text-align: justify;">Accumulated Gas Hydrates in seafloor sediments can be released in the atmosphere and the greenhouse effect of methane can exacerbate global warming. It is possible to estimate the stability of methane hydrate&nbsp;in the different physicochemical conditions by using physicochemical equations. In this study, by using a&nbsp;physicochemical equation and data of 641 points, stability of methane hydrate in different depth and&nbsp;locations of the Caspian Sea were calculated and potential maps of gas hydrate formation were presented.&nbsp;In the next stage, methane hydrate stability was measured in the different conditions in that the mean&nbsp;temperature of the Caspian Sea is increased 0.6 to 2 oC by global warming and then the thickness changing of the methane hydrate zones was calculated. Then, based on the calculated thickness variations and&nbsp;geophysical evidences of gas hydrate in the Caspian Sea, released gas in the atmosphere for different&nbsp;scenarios were estimated. Result showed that a huge amount of methane gas, maybe around 369&times;1012 to&nbsp;984&times;1012 m3, can be released in the atmosphere.&nbsp;</p> گاز هیدراته, متان, گرمایش جهانی, دریای خزر Gas Hydrate, Methane, Global Warming, Caspian Sea. 33 41 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-978-17&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Gerivani هادی گریوانی gerivani@inio.ac.ir 10031947532846005579 10031947532846005579 Yes Bentolhoda Gerivani بنت الهدی گریوانی hodagrivani@yahoo.com 10031947532846005580 10031947532846005580 No