fa بررسی گرد و غبارهای اتمسفری ناحیه‌ی خلیج فارس با تاکید بر منطقه‌ی بندرعباس پژوهشي Research/ Original/ Regular Article دریای مدیترانه همه ساله در فصول بهار و پائیز تحت تاثیر گرد و غبارهایی که منشا آن کویر صحرا و شبه‌جزیره عربستان است قرار می‌گیرد. گرد و غبارهای معدنی مذکور که حاوی مقدار زیادی اکسید آهن و غبارهای معدنی به رنگ سرخ و زردـ سرخ هستند یا توسط نیروی جاذبه‌ی زمین به‌صورت خشک ویا همراه باران به‌صورت مرطوب بر سطح زمین می‌نشیند. این تحقیق در فاصله زمانی دسامبر 2006 و دسامبر 2007 در خلیج فارس در شهر بندرعباس که بیشترین مقدار گرد و غبار کویری در این شهر مشاهده می‌گردد، صورت گرفته است. با جمع‌آوری میزان بارندگی مقدار و کیفییت گرد و غبار در روزهای بارانی و انجام مطالعات سنجش از دور، منشا اصلی گرد و غبارهای سرخ رنگ مورد تجزیه و تحقیق قرار گرفته است. میزان 25% از باران‌هایی که طی یک‌سال در این منطقه باریده است از نوع باران‌هایی است که حاوی گرد و غبارهای سرخ و یا سرخ ـ زرد بوده است. یکی از مهمترین نتایجی که دراین تحقیق به‌دست آمده، پتانسیل هدایت الکتریکی و مقدار ترکیبات آلومینیومی بوده که به‌ترتیب در باران‌های دارای گرد و غبار هفت برابر و پنج برابربیشتر از باران‌های فاقد گرد و غبار بوده است. با وجود دی اکسید کربن در اتمسفر عموماً میزان pHحدود 6/5 است که دارای ساختاری اسیدی بوده و حائز اهمیت است. در این تحقیق، باران‌های حاوی گرد و غبار‌های سرخ از pH 27/7 برخوردار بوده که نشانگر آن است که این نوع باران‌ها اسیدی نیستند. به‌علاوه، pH باران‌های فاقد گردوغبار برابر با 09/6 به‌‌دست آمد. با بررسی مقدار ترکیبات آلومینیوم موجود در بارانی که در سال 2007 باریده مقدار گرد و غبارهای که در طول سال در اتمسفر حمل شده است برابر باgrm-2year-1 13/2 به‌‌دست آمد که به مقدار فوق اگر مقدار گرد و غباری که به‌صورت خشک توسط جاذبه زمین نشست می‌کند اضافه شود، این مقدار به grm-2year-1 84/4 افزایش می‌یابد. The Persian Gulf is under the influence of sporadic dust transportation from desert sources in North Africa (The Great Sahara) and the Middle East (Arabian Peninsula) particulary during spring and autumn. Mineral dust originated from these arid regions has characteristic of redish yellow-redish brown color due to its high iron oxide content. Following atmospheric transport, mineral dust settles by either dry or wet (washout or rainout) deposition mechanisms. Precipitation samples collected at Bandar Abbas on the North of Persian Gulf coast of Islamic Republic of Iran during the period of December 2006-December 2007 have been investigated with respect to their red dust contents. The backward air mass trajectories corresponding to the rainy days were analyzed to determine the potential source regions of red dust transported to the Persian Gulf. Approximatley,%25 of the total precipitation samples can be evaluated as “red rain”. The mean electrical conductivity and the volume weighted mean “Al” concentration of red rain was found to be approximatley seven times and five times higher than normal rain, recpectively, while the dissolution of the calcite in dust caused an order of magnitude decrease in volume weighted mean hydrogen ion concentration of red rain, by neutralizing (buffering) the acidity of rainwater. Due to the dissolution of atmospheric CO2 in rainwater, natural precipitation is slightly asidic (pH=5.6). In this research, the volume weighted mean pH values were calculated to be 6.09 for normal rain and 7.27 for red rain. Using Al concentration of precipitation samples, wet deposition flux of mineral dust during 2007 was found to be 2.13 g m-2 yr-1. If dry deposition flux is added to this value, a total flux of 4.84 g m-2 yr-1 is found for atmospherically transported mineral dust. خلیج فارس، بندرعباس، مواد معلق، آلودگی‌ هوا، مواد معدنی Persian Gulf, Bandar Abbas, Suspenssions, Air pollution, Minerals 21 30 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-54&slc_lang=fa&sid=1 Ramin Ezzati رامین عزتی ezati2000@yahoo.com 1003194753284600716 1003194753284600716 Yes