fa پویایی‌شناسی جمعیت ماهی یلی خط کمانی (Terapon jarbua Forsskal, 1775) در شمال خلیج فارس (آب‌های استان هرمزگان) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article در این مطالعه خصوصیات زیستی و پویایی جمعیت ماهی یلی خط کمانی (Terapon jarbua) در آب‌های ساحلی بندرعباس مورد مطالعه قرار گرفت. تعداد 1257 نمونه ماهی یلی خط کمانی به‌مدت یک سال از شهریور 1391 تا مرداد 1392 توسط تورهای ثابت ساحلی مشتا و ترال میگو در آب‌های استان هرمزگان صید گردید. برای آنالیز داده‌های فراوانی طولی از نرم‌افزار FiSAT به روش الفان 1 (ELEFAN 1) استفاده شد. کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین طول ماهیان صید شده به‌ترتیب 1/5 و 5/28 سانتی‌متر و همچنین حداقل و حداکثر وزن آن‌ها به‌ترتیب 53/1 و 07/373 گرم بود. میزان b برابر با 3159/3 تعیین شد و الگوی رشد ناهمگون (آلومتریک) مثبت به‌دست آمد. عوامل رشد فون‌برتالنفی (4/29L∞= سانتی‌متر، 74/0k= در سال و 18/0+ t0= سال) به‌دست آمد. مقدار 05/4=Tmax محاسبه گردید. همچنین شاخص عملکرد رشد مونرو (Ø) 8/2 محاسبه شد، میزان W∞ نیز نزدیک به 415 گرم برآورد شد. میزان مرگ و میر کل، طبیعی و صیادی به‌ترتیب 69/1، 43/1 و 25/0 در سال و ضریب بهره‌برداری 15/0 محاسبه گردید. با به‌کارگیری روش باتاچاریا و ترسیم منحنی گروه‌های همزاد تفکیک شده، دو گروه همزاد شناسایی گردید. در فصل بهار، تابستان و پاییز دو گروه سنی و در فصل زمستان سه گروه سنی مشخص شد. احتمال صید هر دامنه طولی برای ماهی یلی خط کمانی به‌صورت (79/8 = L25 سانتی‌متر، 10/11L50= سانتی‌متر، 69/22 = L75 سانتی‌متر) به‌دست آمد. بنابراین اگرچه میزان ضریب بهره‌برداری این گونه مناسب به نظر می‌رسد، اما پایش اطلاعات طولی و تغذیه‌ای در کنار مدل‌های پویایی‌شناسی می‌تواند به درک بهتر وجود یا عدم وجود پدیده fishing down (کاهش میزان صید) در این منطقه کمک نماید. In this study, biological characteristics and population dynamic of Terapon jarbua (Forsskal, 1775) was investigated. A number of 1257 specimens were collected by Pound nets and shrimp trawl nets during August 2012 to August 2013 in Hormozgan coastal waters. ELEFAN 1 in the software package FiSAT was used to analyses of length frequency data. The highest and lowest recorded length and weight of caught fish were 5.1cm and 28.8cm (total length) and 1.53 gr and 373.07 gr, respectively. The exponent b (3.3159) showed growth positive allometric. Growth parameters L∞, k and t0 were obtained 29.4cm, 0.74 year-1 and +0.18 year, respectively. Ø (index for comparison of growth performance), W∞ (asymptotic weight) and Tmax (maximum length) were also estimated 2.8, 415 gr and 4.05, respectively. Total mortality (Z), natural mortality (M), fishing mortality (F) and exploitation rate (E) was calculated 1.69 year-1, 1.43 year-1, 0.25 year-1 and 0.15, respectively. Using Bhattacharya method, cohorts grouped in two groups. Two age groups were observed in spring, summer and autumn seasons, but three age groups were discriminated in winter. Probability of catch curve indicated that L25, L50 and L75 are 8.79 cm, 11.1cm and 22.69 cm for T. jarbua. Although the Exploitation rate (E) of selected species is appropriate, continuous monitoring of length and feeding regime of caught fishes by population dynamic models could be useful for understanding the occurrence of fishing down in the Persian Gulf. Terapon jarbua, رشد, مرگ و میر, خلیج فارس Terapon jarbua, Growth, Mortality, Persian Gulf. 51 59 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-201&slc_lang=fa&sid=1 Amir Ali Ali Moradinasab امیرعلی مرادی نسب moradinasab88@yahoo.com 10031947532846003461 10031947532846003461 Yes Ehsan Kamrani احسان کامرانی 10031947532846003462 10031947532846003462 No Mahin Andakhsh مهین اندخش 10031947532846003463 10031947532846003463 No Mahmood Aghajanpour محمود آقاجانپور 10031947532846003464 10031947532846003464 No Hadi Raeisi هادی رییسی 10031947532846003465 10031947532846003465 No Moslem Daliri مسلم دلیری 10031947532846003466 10031947532846003466 No kobra Vafadar کبری وفادار 10031947532846003467 10031947532846003467 No