fa بررسی تغییرات زمانی بوم زیست‌شناختی آب‌های سواحل دریای مازندران (سال 1391) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article این تحقیق به منظور تعیین تغییرات زمانی بوم زیست‌شناختی (فیتوپلانکتون و برخی پارامترهای محیطی آب) در حوزه جنوبی دریای خزر، سواحل استان مازندران انجام شد. نمونه‌برداری در اعماق کمتر از 30 متر طی سال 1391 صورت گرفت. نتایج پارامترهای محیطی آب نشان داد که میانگین دمای آب، شوری، شفافیت، pH و اکسیژن محلول به‌ترتیب برابر 85/0±46/19 درجه سانتی‌گراد، 13/0±35/12 psu ، 18/0±63/2 متر، 02/0±51/8 و07/0±00/6 میلی لیتر در لیتر بوده است. همچنین میانگین درصد ازت آلی بیش از %80 و فسفر آلی 46 درصد و میانگین سالانه سیلیس محلول برابر2/0±5/9 میکرومولار بود. بر اساس نتایج 112 گونه در ساختار فیتوپلانکتونی مشارکت داشته‌اند و میانگین تراکم فیتوپلانکتون 32 ± 164 میلیون سلول در مترمکعب بود. میانگین تراکم در ماه‌های دی و اسفند حدوداً 5 برابر میانگین تراکم در سایر ماه‌های مورد بررسی بود. باسیلاریوفایتا با 89 درصد بیشترین درصد تراکم را در بین شاخه‌های فیتوپلانکتونی دارا بوده است و شاخه‌های پیروفایتا، سیانوفایتا و کلروفایتا به‌ترتیب رتبه‌های بعدی از درصد تراکم را به‌دست آوردند. بررسی ماهانه نشان داد که اگرچه Chaetoceros throndsenii در سه ماه اول نمونه‌برداری یعنی ماه‌های اردیبهشت، تیر و شهریور به‌عنوان اولین گونه غالب در تراکم فیتوپلانکتون حضور یافت، اما در ماه‌های آبان، دی و اسفند به‌ترتیب گونه‌های Thalassionema nitzschioides، Skeletonema costatum و Pseudonitzschia seriata عمده و غالب گردیده‌اند. بررسی آماری بیانگر اختلاف معنی‌دار زمانی در پارامترهای زیستی و غیرزیستی فوق بوده است. ضمن آنکه آزمون همبستگی پیرسون بین درجه حرات آب و یون‌های آمونیوم، نیترات و فسفر و گونه‌های عمده در هر ماه معنی‌دار بوده است. وجود تنش و عدم ثبات در زیست‌بوم سبب گردیده تا گونه‌های دارای پتانسیل شکوفایی (Chaetoceros throndsenii و Pseudonitzschia seriata) از تغییرات درجه حرارت و مواد مغذی برای افزایش تراکم خود بهره ببرند. This study was conducted to determine some of the environmental parameters, phytoplankton abundance and diversity, and their temporal fluctuations in the Mazandaran coastal waters of the Caspian Sea. Samples were collected from surface waters from 5m to 30 m depth in 2012-2013. Results showed that the mean values of water temperature, salinity, transparency, pH and dissolved oxygen were 19.46±0.85ºC, 12.35±0.13 psu, 2.63±0.18 m, 8.51±0.02 and 6.00±0.07 ml/l, respectively. Percentage of dissolved organic nitrogen and phosphorous were higher than 80% and 46, respectively. The mean value of dissolved silicon (DSi) was 9.5± 0.2 μM. In addition, the results showed that 112 species contributed in phytoplankton community structure. Mean abundance of phytoplankton was 164 ±32 million Cells/m3. In January and March, the mean abundance of phytoplankton was 5 times higher than other months. Bacillariophyta with 89 percent of total abundance was the dominant phylum and Pyrrophyta was the second one. The third and fourth dominant phyla were Cyanophyta and Chlorophyta, respectively. Chaetoceros throndsenii was the first dominant species in May, June and August. However, the first dominant species in November, January and March were Thalassionema nitzschioides, Skeletonema costatum and Pseudonitzschia seriata, respectively. Statiscal analysis showed that temporal biotic and abiotic parameters were significantly different. Meanwhile, Pearson correlations test indicated the significant correlation between water temperature and phosphorous, nitrate and ammonium ions and major dominant species of each month. The environmental stress and instability of ecosystem were a benefit to species with blooming potential such as Chaetoceros throndsenii and Pseudonitzschia seriata. They increased their abundance in favorite water temperature and nutrients. پارامترهای محیطی, فیتوپلانکتون, شکوفایی, دریای خزر, استان مازندران. Environmental parameters, Phytoplankton, Bloom, Caspian Sea, Mazandaran Province. 35 44 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-186&slc_lang=fa&sid=1 Asieh Makhlough آسیه مخلوق asieh_makhlough@yahoo.com 10031947532846003298 10031947532846003298 No Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله ‌زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 10031947532846003299 10031947532846003299 Yes Fereshteh Eslami فرشته اسلامی fr_eslami689@yahoo.com 10031947532846003300 10031947532846003300 No Maryam Mosavi مریم السادات موسوی mosavi.maryam65@yahoo.com 10031947532846003301 10031947532846003301 No