fa پاسخ‌های بافتی کبد ماهی هامور معمولی Epinephelus coioides در نتیجه قرار گرفتن کوتاه مدت در معرض ترکیبی از بنزوآلفاپایرن و باکتری Vibrio alginolyticus پژوهشي Research/ Original/ Regular Article مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر همزمان بنزوآلفاپایرن (هیدروکربن آروماتیک پنج حلقه‌ای) و باکتری Vibrio alginolyticus بر ساختار بافت کبد ماهی هامور معمولی Epinephelus coioides، صورت گرفت. در این راستا 140 قطعه ماهی هامور معمولی سالم نابالغ (میانگین وزنی 9/7±180 گرم و میانگین طولی 2/0±8/20سانتی متر) در 7 تانک تقسیم شدند که شامل: 1- گروه کنترل، 2- گروه تزریق شده با روغن نارگیل، 3- گروه تزریق شده با باکتری Vibrio alginolyticus، 4 و 5- گروه تزریق شده با mg/kg 20 و 200 بنزوآلفاپایرن، 6 و 7- گروه تزریق شده با باکتری Vibrio alginolyticus و غلظت‌های mg/kg 20 و 200 بنزوآلفاپایرن. ماهیان به‌مدت 14 روز پس از تزریق باکتری در شرایط ثابت آزمایشگاهی قرار داده شدند. نمونه‌گیری در روزهای 1 و 2 و 4 و 7 و 14 انجام شد. به‌منظور بررسی ضایعات پاتولوژیک کبد، نمونه‌ها در محلول ثبوت بافر فرمالین تثبیت شد و پس از انجام مراحل معمول بافت شناسی، مقاطع بافتی به ضخامت 6 میکرون تهیه، به روش هماتوکسین- ائوزین رنگ آمیزی شده و مورد مطالعه میکروسکوپی قرار گرفتند. نتایج مطالعه هیستوپاتولوژیک کبد نشانگر ضایعات بافتی از قبیل واکوئلاسیون سلول‌ها و تجمعات ملانوماکروفاژی در گروه تیمار شده با باکتری، خونریزی، واکوئلاسیون هپاتوسیت‌ها، مراکز ملانوماکروفاژی، اتساع فضای دیس، هیپرتروفی هپاتوسیت‌ها و دژنره شدن سلول‌های کبد در گروه‌های تیمار شده با BaP بود. در گروه‌های ترکیبی نیز واکوئلاسیون سلول‌ها، مراکز ملانوماکروفاژی، اتساع فضای دیس و نکروز بافتی مشاهده شد. In the current study, we investigated the effects of Benzo[a]pyrene (BaP) (a five ring aromatic hydrocarbon) in conjunction with Vibrio alginolyticus infection on the common spotted grouper, Epinephlus coioides. The goal of our study was to elucidate the interactions between stressors in the host organism. In this regard, 140 healthy immature orange spotted grouper (mean weight 180±7.9 gr BW and mean length 20.8±0.2 cm) have been divided in to 7 groups including: 1- Control, 2-Groups injected with coconut oil, 3- Group treated with V. alginolyticus, 4,5- Fish treated with 20 and 200 mg/kg BaP, 6,7- Fish injected with V. alginolyticus with 20 and 200 mg/kg BaP, respectively. All groups were kept for 14 days under constant laboratory conditions after bacteria injection. Sampling was carried out on days 1, 2, 4, 7, 14 of the experiment. Tissue samples from liver were taken for histological studies and fixed in formalin buffer solution. After routine histological process, 5 micrometer sections were prepared and stained by hematoxylin and eosin. The results showed the pathological alterations including hepatocyte vacuolation and melanomacrophage centers in bacteria treated group, bleeding, hepatocyte vacuolation, diss space dilation, hepatocyte hypertrophy and degeneration in BaP treated groups. Hepatocyte vacuolation, melanomacrophage centers, diss space dilation and tissue necrosis were observed in compound groups. بنزوآلفاپایرن, Vibrio alginolyticus, هیستوپاتولوژی, کبد, هامور معمولی. Benzo[a]pyrene, Vibrio alginolyticus, Histopathology, Liver, Epinephelus coioides. 11 20 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-183&slc_lang=fa&sid=1 Najmeh Norouzi نجمه نوروزی norozi.najme@yahoo.com 10031947532846003287 10031947532846003287 No Negin Salamat نگین سلامات salamatnegin@gmail.com 10031947532846003288 10031947532846003288 Yes Gholam Reza Eskandari غلامرضا اسکندری gh.skandary@yahoo.com 10031947532846003289 10031947532846003289 No Mohammad Mousavi محمد موسوی smmousavi@kmsu.ac.ir 10031947532846003290 10031947532846003290 No