fa بررسی ساختار جمعیت پرتاران و همبستگی آن با غلظت فلزات سنگین در فصل زمستان در رسوبات منطقه بحرکان پژوهشي Research/ Original/ Regular Article ساحل گلی منطقه بحرکان محل صید انواع میگو وماهی است و از مناطق مهم شیلاتی استان خوزستان محسوب می‌شود. به‌دلیل وجود منابع مختلف آلاینده‌ها از جمله فلزات سنگین در منطقه، امکان تأثیر آلاینده‌ها بر موجودات ساکن بستر و اجتماعات آنها وجود دارد. به‌منظور تعیین پراکنش و تنوع پرتاران و نیز تعیین غلظت فلزات سنگین در رسوبات منطقه بحرکان، نمونه‌برداری از رسوبات در زمستان 1386 صورت گرفت. نمونه‌های رسوب از 5 ایستگاه مختلف برداشت و پرتاران پس از شستشو و رنگ‌آمیزی در حد جنس و در مواردی گونه، شناسایی گردیدند. همچنین پارامترهای فیزیکی و شیمیایی در محیط اندازه‌گیری شدند. به‌علاوه، میزان فلزات سنگین مس، سرب و کادمیوم در رسوبات توسط دستگاه جذب اتمی unicam مدل 919 اندازه گیری شد. نتایج حاصل نشان داد که میانگین تعداد پرتاران در متر مربع در فصل زمستان 2606 پرتار بوده است و همچنین جامعه پرتاران منطقه عمدتاً شامل خانواده‌های Syllidae(40%)، Nephtyidae (20%) و Cossuridae( 14%) است. میانگین دما، اکسیژن محلول، شوری، pH،درصد مواد آلی و درصد سیلت ـ رس در ایستگاه‌های مختلف به‌ترتیب c°8/10، mg/l4/10، g/l9/37، 2/8، 5/16 و 6/97 بوده است. ایستگاهی که در نزدیکی دهانه رودخانه زهره بود بیشترین غلظت فلزات سنگین وکمترین تراکم پرتاران را داشت. به‌نظر می‌رسد، ورود آب شیرین وآلاینده‌های احتمالی از طریق رودخانه، از دلایل کاهش تراکم پرتاران در این ایستگاه بوده است. غالبیت پرتاران با غلظت مس موجود در رسوب رابطه مثبت و معنی‌داری داشت، بدین معنی که افزایش میزان این فلز در رسوبات می‌تواند سبب کاهش تنوع و افزایش غالبیت پرتاران گردد. The muddy coast of Bahrakan is a location for catching different fish and prawn species and is known as important fishery site in Khuzestan province. This area is exposed to various types of pollutants which may affect invertebrates as well as their community. In order to determine distribution and diversity of polychaets and heavy metals concentration in Bahrakan province sediment، sampling performed in winter 2008. Samples of sediment were taken from 5 different station and polychaets after washing and coloring، identified at genus or species levels. The chemo physical factors were measured in different station. In addition to، concentrations of heavy metals were measured in sediments using Unicam AAS model 919. Results showed that the means of polychaete were 2606 individual per m2 and polychaete community was dominated by Syllidae (40%)، Nephtyidae (20%) and Cossuridae (14%). Means of temperature، dissolved oxygen، salinity، pH، organic matter and percent of silt-clay were 10.8°c، 10.4 mg/l، 37.9 g/l، 8.2، 16.5% and 97.6 in different station respectively. The highest heavy metals concentration and lowest polychaete density was found in the station located at the mouth of Zohreh estuary. Probably due to river discharge of contaminations was the reason of decreasing polychaets density. Significant correlation was found between polychaete dominance and Cu concentration in sediment. Increasing of Cu concentration in sediment could result in decreasing of polychaets diversity and decreasing of dominance. پرتاران، فلزات سنگین، رسوبات بحرکان، آلودگی polychaets, heavy metal, Bahrakan sediment, pollution 17 26 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-50&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Safahieh علیرضا صفاهیه safahieh@hotmail.com 1003194753284600462 1003194753284600462 Yes Motahareh Mohammadi مطهره محمدی 1003194753284600463 1003194753284600463 No