fa تاثیر جایگزینی پودر ضایعات مرغ بجای پودر ماهی بر روند رشد، سامانه‌ی ایمنی، شاخص‌های خونی و آنزیم‌های کبدی فیل‌ماهی(Huso huso) انگشت قد پژوهشي Research/ Original/ Regular Article جهت بررسی امکان جایگزین نمودن پودر ضایعات مرغ به‌جای پودر ماهی در جیره غذایی فیل‌ماهی،6 جیره غذایی بر پایه پودر ماهی (حاو‌ی 45 درصد پروتئین و20 مگاژول انرژی در کیلوگرم) ساخته و پودر ضایعات مرغ در سطوح 0، 20، 40، 60، 80 و 100 درصد (PBM0, PBM20, PBM40, PBM60, PBM80, PBM100) جایگزین آن گردید. 180 عدد فیل‌ماهی انگشت قد با متوسط وزن (17/0±42/28 گرم) در 6 تیمار (هر تیمار دارای 3 تکرار) در 18 تانک فایبرگلاس به حجم 500 لیتر به‌مدت 8 هفته با جیره‌های آزمایشی تا حد سیری تغذیه شدند. در پایان دوره اگرچه آزمایش، اختلاف معنی‌دار آماری در شاخص‌های رشد (وزن نهایی، درصد افزایش وزن بدن، ضریب رشد ویژه) ماهیان تغذیه شده با تیمارهای 0، 20، 40 و 60 درصد جایگزینی مشاهده نشد (05/0P>)، اما شاخص‌های رشد در ماهیان تغذیه شده از جیره‌هایی که 80 و 100 درصد از سهم پودر ماهی کاسته و پودر ضایعات مرغ جایگزین شده بود به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0P<). جایگزین نمودن پودر ضایعات مرغ به‌جای پودر ماهی تا سطح60 درصد تاثیر سویی بر میزان کل پروتئین (TP)، آلبومین (AL)، تری گلسیرید (TG) و کلسترول (CL) نداشت. همچنین جایگزینی کامل موجب کاهش و یا افزایش معنی‌دار آنزیم‌های کاتابولیک (تجزیه) کننده آمینواسیدها در کبد، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و آلانین آمینوترانسفراز (ALT) نسبت به تیمار شاهد نگردید، میزان لایزوزیم سرم خون ماهیان تا سطح60 درصد جایگزینی اختلاف معنی‌داری با تیمار شاهد نشان نداد (05/0P>). نتایج حاصل نشان می‌دهد که جایگزین نمودن پودر ضایعات مرغ به جای پودر ماهی تا سطح60 درصد تاثیر منفی بر شاخص‌های رشد، ضریب تبدیل غذا، سامانه‌ ایمنی و آنزیم‌های کبدی فیل‌ماهی در مرحله انگشت قد نداشته و منبعی مناسب برای جایگزینی در جیره تجاری فیل‌ماهی در این دوره به‌شمار می‌آید. In this study, feasibility of replacing fish meal with poultry by product was examined. Six test diet were prepared based on anchovy fish meal (contain 45% protein and 20mj/ kg-1) and poultry by product substituted at levels of 0, 20, 40, 60, 80 and 100%, respectively.180 fingerling Huso huso were stocked (28.42±0.17gr average initial weight) in 18 fiberglass tanks (six treatments and eighteen replicate) and were fed to satiation. At the end of 8 weeks feeding period, there were not significant differences between the final weight, increase body weight and specific growth rate of fish fed to (control), (PBM20), (PBM40) and (PBM60) (P>0.05), but growth performance were depressed significantly for Huso huso fed PBM80 and PBM100 compared with other treatments (P<0.05). Replacement of fish meal with poultry by product at level of 60% had not negative effect on total protein (TP), Albumin (AL), Triglyceride (TG) and Cholesterol (CL). Also, it was not found any significant increase or decrease in liver catabolic enzymes (Aspartat amino transferase and Alanin Amino Transferase) for fish fed with PBM100 compared to other treatments (P>0.05). Also, lysozyme were similar between PBM0, PBM20, PBM40 and PBM60 (P>0.05). The result showed that up to 60% fish meal can be replaced with poultry by product with no adverse effect on growth and feed conversion ratio, immune system, and liver enzymes and is a suitable source for replacement with fish meal for feeding Huso huso in fingerling period. فیل‌ماهی, جایگزینی, پودر ضایعات مرغ, رشد, سامانه ایمنی, آنزیم‌های کبدی. Huso huso, Replacement, Fish meal, Poultry by product, Growth rate, Immune system, Liver Enzyme. 39 51 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-172&slc_lang=fa&sid=1 Mir Hamed Sayed Hassani میرحامد سیدحسنی mirhamedhassani@yahoo.com 10031947532846003251 10031947532846003251 Yes Davoud Tallebi Haghighi داوود طالبی حقیقی davoudir@yahoo.com 10031947532846003252 10031947532846003252 No Mohamad Ali Yazdani Sadati محمدعلی یزدانی ساداتی myazdanisadati@yahoo.com 10031947532846003253 10031947532846003253 No Hamid Reza Pourali حمیدرضا پورعلی pourali_882@yahoo.com 10031947532846003254 10031947532846003254 No Hoshang Yegane هوشنگ یگانه hooshang.yegane@yahoo.com 10031947532846003255 10031947532846003255 No