fa مطالعه‌ی تغییرات فصلی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب دریا در محدوده‌ی آب‌های ساحلی شبه جزیره‌ی بوشهر پژوهشي Research/ Original/ Regular Article © نشریه علمی ـ پژوهشی اقیانوس‌شناسی 1393، تمامی حقوق این اثر متعلق به نشریه اقیانوس‌شناسی است. چکیده در این مطالعه روند تغییرات فصلی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب دریا (عمق، دما، هدایت الکتریکی، شوری، اکسیژن محلول، اسیدیته آب، کروفیل آ، کدری، چگالی و سرعت صوت)، در آب‌های ساحلی ایرانی خلیج فارس در اطراف شبه‌جزیره‌ی بوشهر از تیرماه 1390 تا تیرماه 1391 مورد بررسی قرار گرفته است. در این مدت با دستگاه CTD، نیمرخ تغییرات پارامترهای مذکور به‌صورت ماهیانه با گام زمانی 1 ثانیه، در 12 ایستگاه اندازه‌گیری شده و پس از آن روش‌های کنترل کیفی منطبق بر استانداردهای (IOC) روی این اندازه‌گیری‌ها اجرا شده است. نتایج، حاکی از آن است که روند تغییرات فصلی دمای آب دریا از تابستان تا زمستان یک کاهش حدود 18 درجه را نشان می‌دهد. این تغییر شدید دما، تغییرات بیش‌تر پارامترها را نیز تحت تأثیر مستقیم خود قرار می‌دهد. در این تحقیق از سطح تا بستر به 10 لایه، تقسیم شد و مشخص گردید در گرم‌ترین ماه‌های سال در ایستگاه‌های با عمق بیش‌تر از 20 متر، یک لایه‌ی گرماشیب فصلی جزیی، بین لایه‌های 3 تا 8 به وجود می‌آید که طی آن دما تا 4 درجه سانتیگراد کاهش می‌یابد. این گرماشیب فصلی، یک شیب‌چگالی جزیی نیز در همان محدوده و با شیبی صعودی، درست مخالف شیب نزولی گرماشیب ، ایجاد می‌کند در ماه‌های سرد سال، وجود اختلاف دمای ناچیز کم‌تر از 1 درجه بین سطح و بستر، موجب اختلاط کامل در ستون آب می‌شود. در تابستان شوری سطحی از حدودpsu 37 تا مقدار بیشینه‌ی حدود psu 41 در زمستان افزایش می‌یابد. در این مدت دیده‌بانی تبخیر در ایستگاه هواشناسی جزیره‌ی خارک، تبخیر بیشتر در تابستان را نشان می‌دهد. همچنین با کاهش دمای آب دریا، در گذر از ماه‌های گرم سال به ماه‌های سرد سال میزان pH و اکسیژن محلول به‌ترتیب از مقدار 7/7 تا 2/8 و از ppm 2 تا ppm 10 افزایش یافت. In this study, the physicochemical parameters of seawater (inc. depth, temperature, conductivity, salinity, dissolved oxygen, pH, chlorophyll a, turbidity, density and sound velocity) of the coastal waters around the Bushehr Peninsula (28° 42′N to 29° 00′N and 50° 39′E to 50° 57′E) were investigated monthly, during July 2011 to July 2012. A CTD (OCEAN SEVEN 316 IDRONAUT, Italy) measured the mentioned parameters of 12 stations in vertical profiles with time step of one second. Then, the quality control procedures were performed on the measured parameters according to IOC methods. Results showed that the sea temperature experienced an 18°C decline from summer to winter. Most of physicochemical parameters were directly affected by these considerable fluctuations. Water column of the study area was divided to 10 layers from surface to bottom. A weak seasonal thermocline (where temperature decreases to 4°C) was observed between layers 3 to 8 in the stations with a depth of more than 20m in the warmest months of the year. This seasonal thermocline generated a weak picnocline whose gradient was ascendant, just opposite the thermocline trend. During the cold months, water column become well-mixed due to the insignificant differences of surface and bottom temperature (<1°C). Surface salinity of the study area increased from about 37 psu in summer to 41 psu in winter whereas Khark synoptic station showed the highest evaporation in summer. pH and dissolved oxygen (DO) values in the study area were inversely correlated to the water temperature so that with going from warm seasons to cold ones, pH and DO increased with respect to water temperature decrease. The values of pH were increased from 7.7 to 8.2 and for DO were from 2 ppm to 10 ppm. دما, شوری, pH, اکسیژن محلول, کلروفیل آ, CTD, شبه‌جزیره‌ی بوشهر, خلیج فارس. Temperature, Salinity, pH, Dissolved Oxygen, Chlorophyll a, CTD, Bushehr Peninsula, Persian Gulf. 125 143 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-166&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Taleb Hosseini سیدطالب حسینی sthosseini@inio.ac.ir 10031947532846003225 10031947532846003225 Yes Vahid Chegini وحید چگینی 10031947532846003226 10031947532846003226 No