fa جداسازی کلاژن از ضایعات ماهی هوور دم دراز Thunnus tonggol (پوست، استخوان و باله‌ها) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article پژوهش کنونی به‌منظور استخراج پروتئین کلاژن از پوست، باله و استخوان ماهی تون دم دراز با نام فارسی هوور (Thunnus tonggol) صورت گرفت. در فرآوری ماهی، مقادیر زیادی از ضایعات شامل آب و مواد جامد تولید می‌شوند و استخوان و پوست و باله‌ی ماهی حاصل از ضایعات فرآوری آبزیان را می‌توان به‌عنوان جایگزین منابع ژلاتینی و کلاژنی مذکور در نظر گرفت. نمونه‌های مورد استفاده در پژوهش حاضر از ضایعات کارخانه کنسرو ماهی بندرعباس تامین گردید. طی آزمایش به‌منظور استخراج کلاژن از هر ناحیه پوست، استخوان و باله‌ها با سه تکرار از آنها در آزمایشگاه مورد آزمایش و تجزیه شیمیایی قرار گرفت. همچنین میزان رطوبت، خاکستر، چربی، پروتئین و اسیدهای آمینه در این قسمت‌ها نیز سنجیده گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که از نظر میزان رطوبت پوست ماهی هوور بیشترین درصد را به‌خود اختصاص داده در حالی‌که اختلاف معنی‌داری با میزان رطوبت باله و استخوان نداشت (05/0P>). علاوه بر این، خاکستر و چربی استخوان بیشترین میزان خاکستر را داشته و اختلاف معنی‌داری با پوست و باله نشان داد (05/0P<). پروتئین در پوست بیشترین میزان را داشت (05/0P<). در هر سه نمونه پوست، باله و استخوان ماهی هوور اسید آمینه گلیسین به‌عنوان اسید آمینه غالب بود و اسید آمینه هیدروکسی پرولین (شاخص اصلی کلاژن) در پوست نسبت به باله و استخوان مقادیر بالاتری را نشان داد (05/0>P). با توجه به نتایج حاصله می‌توان گقت: پوست ماهی هوور دارای مقادیر بیشتری از کلاژن در مقایسه با دو بخش دیگر است (05/0>P). همچنین الگوی الکتروفورز نشان داد که هیچ‌گونه اختلافی در الگوی کلاژن در پوست، باله و استخوان ماهی هوور وجود ندارد (05/0<P) و هر سه کلاژن به‌دست آمده دارای حداقل دو زنجیره 1 α و 2 α هستند. This study investigated isolation of collagen from fish waste materials- skin, bones and fins of Thunnus tonggol. Samples were collected from Bandar Abbas factory. Sampling was done from skin, bones and fins of T. tonggol at three treatments with three replications. Moreover, humidity, protein, fat and ash were surveyed. Results showed that humidity and protein amount were high in skin and there were significant differences between skin with bones and fins at protein (p< 0.05), while there were no significant differences between skin with bones and fins at humidity (p> 0.05). The present study showed that amino acid of Glysin was dominant at skin, bones and fins of T. tonggol. Results showed that the rate of amino acid of hydroxiproline (collagen indicator) in skin was more than in bones and fins (p< 0.05). This means that there are more collagen in T. tonggol skin than in bones and fins (p< 0.05). Results of the SDS-polyacrylamide gel electrophoresis (SDS- PAGE) showed that there were not significant differences between skin with bones and fins at a pattern of collagen (p> 0.05) and all of them had two chains of α1 and α2. کلاژن, پوست, باله, استخوان, ماهی هوور Thunnus tonggol. Collagen, Skin, Fins, Bone, Thunnus tonggol. 75 82 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-161&slc_lang=fa&sid=1 Samira Hashemi Joukar سمیرا هاشمی جوکار hashemisamira27@yahoo.com 10031947532846003209 10031947532846003209 Yes Ehsan Kamrani احسان کامرانی 10031947532846003210 10031947532846003210 No Alireza Salarzadeh علیرضا سالارزاده 10031947532846003211 10031947532846003211 No Delaram Noukhbehzare دلارام نخبه زارع 10031947532846003212 10031947532846003212 No