fa بررسی روابط بین رده‌های غالب کفزیان و برخی پارامترهای محیطی در حوضه‌ جنوبی دریای خزر با به‌کارگیری آزمون‌های چند متغیره تناظر متعارف‌کننده و مولفه‌ی اصلی پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div align="right" style="direction: rtl"> این مطالعه با هدف مقایسه نتایج آزمون‌های یک و چند‌متغیره در تعیین روابط بین رده‌های غالب کف‌زیان و پارامترهای محیطی در حوضه‌ی ایرانی دریای خزر در سال 1388 انجام شد. تعداد 160 نمونه طی چهار فصل در 8 نیم خط در اعماق 5 تا 100 متر جمع آوری گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که در فصول مختلف رده‌ی پرتاران بالاترین سهم جمعیتی را در بین رده‌های غالب کفزیان (پرتاران، کم تاران و سخت‌پوستان) دارا بود. این مطالعه همچنین نشان داد که در میان آزمون‌های مختلف یک و چند متغیره نتایج حاصل از آزمون تناظر متعارف کننده (CCA) با شواهد و قوانین بوم‌شناختی بیشتر منطبق بوده است. این آزمون نشان داد که بین تراکم پرتاران و کل مواد آلی رسوبات )(TOM، رسوبات رس-گلی ارتباط منفی وتراکم رده کم‌تاران با TOM ارتباط مثبت و با درصد اشباعیت اکسیژن (DO%) ارتباط منفی وجود داشت. غالب بودن تراکم جنس Streblospio از خانواده‌ی Spionidae از پرتاران رسوب خوار و نیز جمعیت زیاد کم‌تاران در تجمعات کف‌زیان همراه با بالابودن مواد آلی رسوب شاهدی بر بالا بودن سطح تروفیکی بوم‌سامانه بوده است. </div> <div align="left" style="direction: ltr"> The aim of this study was to find the relations between macro-benthos dominant orders and environmental parameters using mono and multivariate analysis in the southern part of the Caspian Sea in 2009-2010. 160 samples were collected in four seasons and in eight transects perpendicular to the coast from depths of 5, 10, 20, 50 and 100 meters. Results of the current study showed that Polychaeta had the highest abundance compared to other main orders (Oligochaeta and Crustacea). Results also indicated that CCA test was more compatible with ecological evidences compared to mono and other multivarite anaylysis (PCA). The CCA results showed that Polychaeta was in inverse relationship with TOM and siltclay, while the Oligochaeta was directly related to sediments characteristics (TOM) and in inverse relationship with environmental parameter (DO%). The dominance of deposit feeder group of Polychaeta (Streblospio genus from Spionidae) indicates high level of organic matter in sediment and trophic status of ecosystem. </div> کفزیان، پارامترهای محیطی ، آزمون آماری چند متغیره، دریای خزر. Macrobenthos, Environmental parameters, Multivariate analysis, Caspian Sea. 57 68 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-127&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله‌زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 10031947532846002067 10031947532846002067 Yes Abdollah Solimaniroudi عبداله سلیمانی‌رودی 10031947532846002068 10031947532846002068 No Asieh Makhlough آسیه مخلوق 10031947532846002069 10031947532846002069 No Hossein Negarestan حسین نگارستان 10031947532846002070 10031947532846002070 No Fereshteh Eslami فرشته اسلامی 10031947532846002071 10031947532846002071 No