fa ارزیابی کارایی نسبی بنادر ایران با تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article هدف مطالعه‌ی حاضر مقایسه کارایی نسبی بنادر عمده‌ی ایران و شناسایی بنادر کارا برای سال‌های 1388 تا1390 است. روش تحقیق حاضر از نوع تحلیلی-کاربردی بوده و جامعه آماری تحقیق حاضر را بنادر عمده کشور تشکیل می‌دهند. برای جمع‌آوری داده‌های تحقیق از سایت اینترنتی سازمان بنادر و دریانوردی استفاده شد. داده‌ها به سال‌های 1388، 1389 و هشت ماه نخست 1390 مربوط هستند. روش تحلیل داده‌ها نیز مبتنی بر تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) بوده است و برای تعیین ضریب کارایی بنادر و مشخص کردن بنادر کارا و ناکارا از مدل CCR خروجی‌محور و برای رتبه‌بندی واحدهایی که با مدل CCR خروجی‌محور کارا شدند، از روش اندرسون-پیترسون (AP) استفاده شد. جهت محاسبه مدل‌ها و تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها نیز از دو بسته نرم‌افزاریLINGO و SPSS استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که در سال 1388، 36درصد، در 1389، 27درصد و در 1390، 27درصد بنادر کارا بودند. در سال‌های 1388 و 1389، بندر شهید باهنر و در سال 1390، بندر شهید رجایی کاراترین بنادر بودند. در نهایت، بنادر مجازی به عنوان الگوهایی برای بنادر ناکارا معرفی و پیشنهاد شدند. بنادر ناکارا در صورت رسیدن به شرایط بنادر مجازی متناظر با خود، کارا می‌گردند. The purpose of present study is to compare the relative efficiency of Iranian ports and identify the efficient ports in 2009 to 2011. Applied-analytical method was used and statistical population includes important Iranian ports. Data are gathered from Port and Maritime Organization of Iran. Data include the years 2009, 2010 and March to November 2011. CCR model is used to determine the efficiency ratio of ports and to distinguish efficient and inefficient ports. For the units that are identified as efficient by CCR model, Anderson–Pearson (AP) was used. For analyzing data, LINGO and SPSS software was used. Findings showed that in 2009, 36%, in 2010, 27% and in 2011, 27% of main Iranian ports have been efficient. In 2009 and 2010, Bahonar and in 2011, Rajaei ports were recognized as the most efficient Iranian ports. Finally, virtual ports were introduced as a pattern for inefficient ports. Inefficient ports will achieve efficiency if they can be promoted to achieve the conditions of their similar virtual ports. صنعت بندر، کارایی نسبی، تحلیل پوششی داده‌ها، ارزیابی عملکرد. Port Industry, Relative Efficiency, Data Envelopment Analysis, Performance Appraisal. 73 83 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-118&slc_lang=fa&sid=1 Mansoor Kiani Moghadam منصور کیانی مقدم 10031947532846001876 10031947532846001876 No Mehdi Jafarzadeh Kenari مهدی جعفرزاده کناری m.j.kenari@gmail.com 10031947532846001877 10031947532846001877 Yes Alireza Bakhshi zadeh علیرضا بخشی زاده 10031947532846001878 10031947532846001878 No