fa بررسی‌ آزمایشگاهی اثر شکل دماغه یک آب‌شکن عمود بر ساحل در فرسایش و رسوبگذاری بستر دانه ای تحت تاثیر جریان‌های موازی ساحل پژوهشي Research/ Original/ Regular Article بستر نواحی کم‌عمق مجاور مناطق عمیق با جریان‌های قوی موازی ساحل در معرض تغییر و تحول قرار داشته و کارهای مهندسی برای رژیم انتقال رسوب و تغییر شکل بستر پهنه کم‌عمق ساحلی مورد نیاز است. در این مقاله سعی بر آن است تا با ایده گرفتن از فرسایش در سواحل سیل‌گیر رودخانه‌ها و تاثیر احداث آب‌شکن عمود بر ساحل در آنها، روند فرسایش در اثر جریان‌های شدید موازی مناطق ساحلی تشریح شود. برای این منظور اثر آبشکن منفرد عمود بر ساحل که حدود سیزده درصد از عرض ناحیه کم عمق ساحل را می‌پوشاند بر الگوی جریان در یک مدل آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار گرفته است. در این آزمایشات از اثر شیب بستر، تغییر دانه‌بندی، وجود صخره و ناهمواری‌های ناگهانی، نامنظمی‌های ساحل و شیب کناره آبشکن صرف‌نظر شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی آزمایشگاهی اثر سه شکل‌ مستطیل، ذوزنقه و نیم‌دایره برای دماغه انتهائی سازه یک آب‌شکن عمود بر ساحل بر تشکیل‌ میدان سرعت و الگوی کلی تغییر ریخت‌شناسی بستر سواحل با رسوبات دانه‌ای توسط مدل‌سازی فیزیکی است. The shallow parts of the coastal zone are usually affected by strong flow parallel to the coast lines. Thus, the bed morphology of these areas is subjected to permanent changes and engineering treatment is essential for controlling bed erosion and sedimentation. In this work, laboratory experiments are performed to investigate the effects of spur dikes end shape (which are located perpendicular to the shore line in shallow continental shelves) on formation of flow pattern and scouring due to strong parallel shore currents. To achieve this goal, the effects of single spur dike which covers about thirteen present of the continental shelf are studied. The three spur dike end shapes of rectangular, trapezoidal and semicircular are studied in present work. The measurements on velocity patterns and morphology changes of a sandy bed around the spur dike in a laboratory model are utilized to get general idea of spur dike end shape effects. مدل‌سازی آزمایشگاهی، تاثیر شکل دماغه آب‌شکن، الگوی تغییر ریخت‌شناسی، بستر دانه‌ای، جریان موازی ساحل Spur Dike End Shape, Morphology Changes, Continental Shelves, Sandy Bed, Parallel Shore Flow 1 10 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-25&slc_lang=fa&sid=1 Babak Aminnejad بابک امین‌نژاد babak1409@yahoo.com 1003194753284600746 1003194753284600746 Yes Saeed-Reza Sabbagh-Yazdi سعیدرضا صباغ یزدی 1003194753284600747 1003194753284600747 No Mojtaba Saneie مجتبی صانعی 1003194753284600748 1003194753284600748 No