fa بررسی تغییرات در تنوع گونه‌ای و فراوانی ماهیان در اطراف صخره‌های مصنوعی آب‌های بندر لنگه، خلیج فارس پژوهشي Research/ Original/ Regular Article به‌منظور بهسازی محیط‌هایی که دچار کاهش ذخایر آبزیان شده‌اند، اقدامات برای ایجاد زیستگاه‌های مصنوعی در آب‌های ساحلی استان هرمزگان (محدوده بندر لنگه) از سال 1383 تا 1389 صورت گرفته است. تعداد 430 سازه در این محل استقرار یافته و 12 ایستگاه جهت نمونه‌برداری انتخاب شدند. تفاوت بین ساختار جمعیتی ماهیان بین فصول مختلف نمونه‌برداری در طول سال‌ها و همچنین تفاوت بین فراوانی و غنای گونه‌ای ماهی‌ها بین سال‌ها و فصول مختلف توسط آزمون‌های آماری بررسیشد. نتایج آزمون‌های به کار رفته تفاوت معنی‌داری را در فراوانی و تنوع گونه‌ای بین فصول و سال‌های مختلف نشان نداد(p>0.05) و تنها تفاوت معنی‌داردر تنوع گونه‌ای ماهیان بین سال‌های 1389 و 1390 مشاهده شد(p<0.05) .این اختلاف ممکن است به‌دلیل توالی بوم‌شناختی اتفاق افتاده باشد. به‌دلیل اینکه توالی روند کندی دارد، می‌توان این احتمال را داد که جوامع موجود بر روی این بسترهای سخت نیاز به زمان بیشتری برای رسیدن به ثبات دارند. To recover habitats with depleted fish stocks, artificial habitats in coastal waters of Hormozgan Province were constructed from 2005 to 2011. Four hundred and thirty artificial reefs (Reef ball) were set up in which 12 sites were selected for sampling. The differences of fish assemblages through seasons and the differences in abundance and taxonomic richness of fishes among seasons and years of sampling were tested using statistical analysis. Abundance and taxonomic richness of fishes were not significantly changed during different seasons and years (p>0.05). Similarly, abundance of fishes was not significantly changed through years of sampling. Yet taxonomic richness of fishes was significantly changed between 2010 and 2011 (p<0.05). This difference may have occurred due to the ecological succession. Due to the fact that succession is a gradual process involving colonization and extinction of species, it can be concluded that the communities around these reefs may need more time to establish completely. صخره‌های مصنوعی، جوامع ماهیان، توالی بوم‌شناختی، خلیج فارس. Artificial reefs, Fish assemblages, Ecological succession, the Persian Gulf. 47 53 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-105&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Pourjomeh فاطمه پورجمعه fpoorjomeh@yahoo.com 10031947532846001683 10031947532846001683 Yes Hamid Reza Bargahi حمیدرضا بارگاهی 10031947532846001684 10031947532846001684 No Mohammad Reza Shokri محمدرضا شکری 10031947532846001685 10031947532846001685 No Nafiseh Amini نفیسه امینی 10031947532846001686 10031947532846001686 No