fa ارزیابی اثرات زیست محیطی مخزن سد شهید رجایی بر فون آبزی منطقه پژوهشي Research/ Original/ Regular Article در این تحقیق که به‌منظور بررسی اثرات زیست محیطی مخزن سد شهیدرجایی بر فون آبزی منطقه صورت گرفت، نمونه برداری از خصوصیات فیزیکوشیمیایی آب و ماهیان منطقه انجام و در مجموع 14 ماه نمونه‌برداری از فروردین 1387 تأتیر 1388 انجام شد. در مجموع تعداد 2996 قطعه شامل 2129 نمونه از ایستگاه اول در پشت سد و 867 نمونه از ایستگاه دوم در پایین سد شهید رجایی بعد از دو راهی کیاسر صید شد. در مجموع نمونه‌های صید شده، ماهی خیاطه با 44 درصد گونه غالب بود و فراوانی آن در اغلب زمان‌های نمونه‌برداری، به‌خصوص در ایستگاه اول، تفاوت قابل توجهی با سایر گونه‌ها داشت. نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داده که در ایستگاه پایین سد، همبستگی معنی‌داری بین فراوانی ماهیان صید شده با صفات فیزیکوشیمیایی (کدورت، مواد جامد معلق، شوری و دما) وجود ندارد (P>0.05). به‌علاوه، اگرچه در مورد ماهیان بالای سد، بین فراوانی ماهیان صید شده با دمای آب و شوری، همبستگی معنی‌داری مشاهده شده (P≤0.05)، اما با بقیه عوامل همبستگی معنی‌داری مشاهده نگردید (P>0.05). برآورد جمعیت گونه‌های مختلف ماهی در ایستگاه اول نشان داد که گونه‌ی خیاطه (A. bipunctatus) با 95/0 قطعه در مترمربع بیشترین میزان و سگ‌ماهی تاج‌دار (P.malapterura) با 057/0 قطعه در مترمربع کمترین مقدار برآورد شده است. مقادیر برآورد جمعیت گونه‌های مختلف در ماه‌های متفاوت اختلاف معنی‌داری را نشان داد (ANOVA, P≤0.05). مقایسه میانگین برآوردها، تفاوت معنی‌داری بین گونه‌ی خیاطه با بقیه‌ی گونه‌ها نشان داده است (P≤0.05). بررسی‌ها نشان داد که دست‌کاری‌های بشر در بوم‌سامانه‌‌های طبیعی از جمله رودخانه می‌تواند بر جوامع ماهیان موثر باشد. به‌طوری که بر طبق نتایج این تحقیق، احداث سد شهید رجایی بر روی رودخانه‌ی تجن و در نتیجه جدایی جمعیت‌های مختلف ماهیان، اثرات قابل توجه‌ای را بر تعداد گونه، فراوانی و سایر شاخص‌های زیستی ‌گذاشته است. The Tajan River is one of the important rivers in the southern Caspian Sea and it is too important for migration of some fish species, feeding and spawning of estuary fishes and resident fish population. Main purposes of this study were Environmental Effects of Shahid Rajai’s Dam on species diversity of fishes in Tajan River from March 2008 to July 2009. Two stations have been selected in up and down of Shahid Rajai Dam and fishes captured by electroschoker. Results showed that 9 species and subspecies fish belonging to 4 families: Cyprinidae, Nemacheilidae, Cobitidae and Gobiidae exist in the river so that Cyprinidae with 6 species and maximum abundance (95%) is prevalent. On the identified fish species, Alburnoides bipunctatus and Capoeta capoeta gracilis were the most abundant, respectively. In this study, Luciobarbus capito only one specimen was caught in May 2009. The Shannon Diversity Index and Richness Index were significantly different between sites (P<0.05), but Evenness Index and Dominance index were no significantly different between sites (P>0.05). Results show that construction of this dam has had great impact on physical and chemical properties and on also biological effects of the river. رودخانه تجن، اثرات زیست محیطی، تنوع گونه‌ای Tajan River, Environmental effects, Species diversity 21 27 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-19&slc_lang=fa&sid=1 Abdolali Sharghi عبدالعلی شرقی aasharghi@yahoo.com 1003194753284600565 1003194753284600565 Yes Asghar Abdoli اصغر عبدلی asabdoli@yahoo.com 1003194753284600566 1003194753284600566 No Hossien Rahmani حسین رحمانی shemaya1975@yahoo.com 1003194753284600567 1003194753284600567 No Maryam Shahraki مریم شهرکی Mar_shahraki@yahoo.com 1003194753284600568 1003194753284600568 No Hafez Nazari حافظ نظری Hafez_n@yahoo.com 1003194753284600569 1003194753284600569 No