fa بررسی میزان تجمع فلزات سنگین Cd، Cu، Ni و Zn در رسوبات و بافت‌های درخت حرا Avicennia marina در خلیج گواتر، دریای عمان پژوهشي Research/ Original/ Regular Article نمونه‌برداری از رسوب و هر یک از بافت‌های ریشه، ساقه، برگ و گل درخت حرا در تابستان 1389 در خلیج گواتر انجام شد. پس از آماده سازی، غلظت هر یک از فلزات توسط دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. الگوی تجمع فلزات در رسوبات به‌صورت Cd<Cu<Zn<Niبه‌دست آمد. این الگو برای بافت‌های ریشه، ساقه، برگ و گل به‌ترتیب به‌صورت Cd<Cu>Zn<Ni، Cd<Ni<Cu<Zn، Cd<Ni<Cu<Zn و Cd<Ni<Cu<Zn به‌دست آمدند. بر اساس میزان فاکتور تجمع زیستی BCF (Bioconcentration Factor) بافت‌های گیاه می‌توانند شاخص زیستی مناسبی برای فلز کادمیوم در منطقه باشند. ریشه و ساقه نیز می‌تواند شاخص مناسبی برای فلز مس در منطقه محسوب شوند. برای فلز نیکل نیز ریشه شاخص مناسبی در منطقه بوده و بالا بودن میزان TF (TransitionFactor) در کلیه فلزات مورد بررسی نشان دهنده‌ی نقش موثر ریشه A.marina در انتقال فلزات به بخش‌های مختلف است. عامل موثر در نسبت‌های متفاوت فلزات می‌تواند ناشی از دسترسی زیستی و ضروری و غیر ضروری بودن فلزات برای گیاه باشد. The sediment samples and Avicennia marina tissues including root, steam, leaf and flower were collected from Gulf of Gowater in summer 2010. After preparation of samples, the concentration of heavy metals was measured by using atomic absorption spectrophotometer. The accumulation pattern of heavy metals in the sediment was obtained Ni>Zn>Cu>Cd. This pattern for root, steam, Leaf and flower were determined Ni>Cu>Zn>Cd, Zn>Cu>Ni>Cd, Zn>Cu>Ni>Cd and Zn>Cu>Ni>Cd respectively. According to the BCF (Bioconcentration Factor) values, mangrove tissues can be used as a bioindicator for contamination of Cd. whereas root and steam can be used as bioindicators for contamination of copper in Gowater and root can be used for Ni monitoring in this area. Plant tissues are not useful tools as bioindicators to detect contamination of Zn in the area. High TF (Transition Factor) values for root indicate that the root has significant role for metal transferring from root to other the plant tissues. Different metal ratios between A. marina tissues and sediment can be related to the character of heavy metals to be essential or not for plant. فلزات سنگین، رسوب، درخت حرا، خلیج گواتر. Heavy metals, Sediment, Mangrove, Gulf of Gowater. 73 82 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-97&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Einollahi peer فاطمه عین الهی پیر fateme.eynollahi@yahoo.com 10031947532846001475 10031947532846001475 Yes