fa ارزیابی پراکنش آلودگی فلزات سنگین در خلیج گرگان پژوهشي Research/ Original/ Regular Article مطالعه ژئوشیمیایی رسوبات حوضه‌های آبی مثل رودخانه‌ها، مصب‌ها و بستر دریا، می‌تواند گام موثری برای پیدا کردن منشا و ارزیابی مدل توزیع آلاینده‌های زیست محیطی در منطقه باشد. اگرچه رسوباتمحلنهاییتجمعفلزاتسنگیندرمحیطآبیهستند، اماتحتشرایطی خودمی‌توانندبه‌عنوانمنبعآلودگیدرآب عملکنند. ورودفلزاتسنگینبهمنابعآبیازطرقمختلف،باعثایجاد مخاطراتیازقبیلمسمویت،سرطان‌زاییو…دربدنموجوداتزندهمی‌شود.برایمطالعه‌ی چگونگی پراکنش فلزاتسنگیندر خلیج گرگان در 15 ایستگاه، نمونه‌یسطحی(15N=) ویکمغزهبرداشتشد. در این مطالعه از بخشریزدانه‌یرسوباتبرایتعیینغلظتفلزاتسنگیناستفادهگردید وغلظتفلزاتسنگین ((Al, Sr, Ni, As, V, Fe, Co, Mn توسط روش پلاسمای جفت شده القایی-طیف سنجی جرمیتعیینشد.مقایسهغلظتفلزاتسنگیندررسوباتسطحینسبتبهپوستهبا فاکتورغنیشدگیانجام شد که در بیشتر مناطق، ضریبغنیشدگیبیشتر از سه (بین 3-42) را نشان داد. ترسیم نقشه‌های پراکنش فلزات سنگین حاکی از آن است که بیشترین ورودی فلزات سنگین از طریق دهانه‌ی رودخانه‌ها (گرگانرود، نکارود و قره‌سو) و عوامل انترپوژنیک و صنعتی صورت می‌گیرد. همچنین اندیس ژئوشیمیایی(Igeo) برای تمامی فلزات سنگین مشخص گردید که تنها در مورد استرانسیم این اندیس بیشتر از مقدار استاندارد را نشان می‌دهد. Geochemical studies of sediments, water bodies like rivers, estuaries and the sea bed, can be an effective step to find the source and distribution model assessment of environmental pollutants in a region. Sediments are the final destination of heavy metals in aqueous environments, but under the special situation, they can act as a source of water pollution. The presence of heavy metals in aqueous environments causes many risks such as cancer, toxication and etc in organisms. To study of the heavy metals concentration in Gorgan Bay in 15 stations, a core and several surface samples were taken. Fine-grain sediments were used to determine heavy metals concentration (Al, Sr, Ni, As, V, Fe, Co, Mn) applying inductivity coupled plasma-mass spectrometry (ICP-MS). The ratio of metal concentration in surface sediments to the crust sediments of the study area (Enrichment factors) were calculated in all stations and the obtained results showed that this factor was at the range of 3-42 for different metals. Mapping of heavy metals distribution indicates that the input of heavy metals from the river mouth (Grganrud, Nekarud and Gharehsoo) probably is the most important reason for the high enrichment factors. Geochemical indexes (Igeo) for all heavy metals were also determined and only the Igeo for strontium were over the standard. رسوب، فلزات سنگین، خلیج گرگان، آلودگی. Sediments, Heavy metals distribution, Gorgan Bay. 65 72 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-96&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Bagheri حسین باقری baghery1@gmail.com 10031947532846001490 10031947532846001490 Yes Kazem Darvish Bastami کاظم درویش بسطامی 10031947532846001491 10031947532846001491 No Taraneh Sharmad ترانه شارمد 10031947532846001492 10031947532846001492 No Zahra Bagheri زهرا باقری 10031947532846001493 10031947532846001493 No