fa روند تغییرات ماکرونوترینت (مواد مغذی) آب در سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزر پژوهشي Research/ Original/ Regular Article این مطالعه به بررسیمواد مغذیآبسواحل ایرانی منطقهجنوبیدریای خزرطیچهارفصلدرهشتترانسکتعمودبرساحل (آستارا،انزلی،سفید رود،تنکابن،نوشهر،بابلسر،امیرآبادوبندرترکمن)در سال 1388 می‌پردازد. تعداد 480 نمونه آبدرلایه‌های مختلفنمونه‌برداری و سپس پارامترهای مواد مغذیآنباروشاستاندارداندازه‌گیری گردید. غلظتسالانه ازت معدنی (+NH4، -NO2،-NO3) نسبتاًدارای تغییرات گسترده ای است. درصداجزای ترکیبات نیتروژنینسبت به ازت معدنی در مناطق و فصول مختلف در سال متفاوت است، به‌طوری‌که درصد +NH4 ، -NO2 و -NO3به‌ترتیب برابر با 9 تا 98 ، از 2/0 تا 2/28 و از 0/0 تا0/90 درصد متغیر بوده است. درصد DIN کمتر از 15 درصد و مقدار DON بیش از 80 درصد بوده است. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که ازت آلی نسبت به سال قبل کاهش نشان داد اما آمونیم ، نیترات و سیلیس محلول افزایش داشته است. فسفر معدنی و نیتریت تغییر قابل ملاحظه‌ای نداشته‌اند. همچنین در سال قبل از ورود شانه دار، بوم‌سامانه‌ی دریای خزر دارای محدودیت نیتروژنی برای رشد فیتوپلانکتون بوده است، درحالی که بر طبق نتایج حاصل از تحقیق حاضر، به نظر می رسد که بوم‌سامانه‌ی موردنظر علاوه بر شرایط محدودیت نیتروژنی (10N/P<)، به‌سمت محدودیت فسفری (20N/P>) نیز سوق پیدا کرده است. This study was conducted to nutrient concentrations of water in the southern Caspian Sea waters during four seasons at 8 transects (Astra, Anzali, Sefidrud, Tonekabon, Nowshahr, Babolsar, Amirabad and Bandar Turkman) during 2009-2010. 480 samples were collected at different layers of water and then analyzed based on standard methods. Annual concentration of inorganic nitrogen (DIN= NH4+, NO2-, NO3-) has a fairly wide variation. Percentage of nitrogen components out of DIN were varied 9-98, 0.2- 28.2 and 0.0-90.0 respectively. In this study, percentage of DIN was lower than 15% and organic nitrogen (DON) was higher than 80%. Overall, results showed that DON was recorded lower than the previous study (2008), but NH4+, NO3- and DSi were higher than the previous sampling period. Inorganic phosphorous (DIP) and NO2- have not changed substantially. N/P ratio of Caspian Sea has a narrow range which order of magnificent lower than other seas. The results of the present study showed that Caspian ecosystem was nitrogen limitation (N/P<10) before introduction of Mnemeiopsis leidyi, while it seems that after introduction of Mnemeiopsis leidyi the system has been shifted to the phosphorous limitation (N/P>20). مواد مغذی، آب،سواحل ایران،دریای خزر. Macronutrients, Water, Iranian Coast,Caspian Sea. 43 53 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-94&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 10031947532846001497 10031947532846001497 Yes Reza Pourgholam رضا پورغلام 10031947532846001498 10031947532846001498 No Fariba Vahedi فریبا واحدی 10031947532846001499 10031947532846001499 No Asieh Makhlough آسیه مخلوق 10031947532846001500 10031947532846001500 No Ebrahim Safavi ابراهیم صفوی 10031947532846001501 10031947532846001501 No