fa مطالعه سطوح فلزات سنگین جیوه، کادمیوم، سرب و مس در رسوبات شمال غرب خلیج فارس- بندر امام خمینی(ره) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article بندر امام خمینی(ره) بزرگ‌ترین بندر ایران در شمال غربی خلیج فارس است که تردد فراوان کشتی‌ها در این بندر و همچنین وجود صنایع مختلف به‌خصوص صنایع پتروشیمی در اطراف آن سبب تخلیه آلاینده‌های فراوان آلی و معدنی از جمله فلزات سنگین به این منطقه می‌شود. فلزات سنگین به‌دلیل پایداری زیاد با تجمع در بافت‌های آبزیان، قابل انتقال به سطوح مختلف غذایی و در نهایت انسان هستند و به‌این ترتیب باعث بروز پیامد‌های خطرناک آلودگی ناشی از این آلاینده‌ها می‌شوند. در این مطالعه از رسوبات 5 ایستگاه در منطقه بندر امام خمینی(ره) شامل اسکله‌ی پتروشیمی، داک سرسره، اسکله 15، اسکله 28 و اسکله 33 در اسفند ماه 1388 نمونه‌برداری شد. پس از خشک کردن و هضم نمونه‌ها توسط اسید نیتریک، میزان فلزات سنگین توسط دستگاه جذب اتمی (AAS) اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که دامنه‌ی سطوح فلزات سنگین در رسوبات ایستگاه‌های مختلف بر اساس میکروگرم بر گرم وزن خشک 4/4-5/0 جیوه ، 2/8-2/3 سرب و 8/19-2/15 مس است. میزان کادمیوم در رسوبات ایستگاه‌های مورد مطالعه زیر حد تشخیص دستگاه اندازه‌گیری شد (5/0≥). در بین ایستگاه-های مورد مطالعه ایستگاه اسکله پتروشیمی بیشترین میزان آلودگی جیوه، سرب و مس را در رسوبات خود دارا بود. ایستگاه اسکله 28 نیز پاک‌ترین ایستگاه به فلزات مذکور شناخته شد. از میان فلزات مورد مطالعه، میزان جیوه در رسوبات منطقه از حد استاندارد‌های بین المللی بیشتر و سایر فلزات کم‌تر از حدود استاندارد‌های بین المللی بودند. با توجه به فعالیت پتروشیمی بندر امام و سایر صنایع فعال در منطقه، پایش زیست محیطی مداوم فلزات سنگین به‌خصوص جیوه، در منطقه لازم به نظر می‌رسد. The port of Imam Khomeini is located in the north-west of the Persian Gulf where ships and vessels traffic and the existence of several industries especially petrochemical industries caused the influx of various organic and non-organic contaminants such as heavy metals into the ecosystem. Heavy metals are the major group of dangerous contaminants in marine environment. Due to their persistence, they may enter aquatic food chains and transfer from one trophic level to another. They may be harmful for human being which is placed at the top of the food chain. In this study, sediments were sampled from 5 stations including harbors of Petroshimi, Doc Sorsoreh, No.15, No. 28 and No. 33 in the port of Imam Khomeini during March 2010. The samples were freeze dried and acid digested in order to determine their heavy metal content using Atomic Absorption Spectrophotometry. The ranges of Hg, Cd, Pb and Cu in sediments were 0.5 to 4.4, ND (≤0.5), 3.2 to 8.2 and 15.2 to 19.8μg/g of dry weight respectively. The highest contamination of Hg, Pb and Cu were measured in harbor of Petroshimi station while the lowest level of these metals was measured in harbor No. 28. Among all metals, concentration of Hg in sediments were more than standard limits. This can be dangerous for public health. Therefore, regular monitoring of heavy metals, especially mercury in this area is recommended. آلودگی، فلزات سنگین، رسوبات، بندر امام خمینی(ره)، خلیج فارس. Pollution, Heavy metals, Sediments, Imam Khomeini Port, Persian Gulf. 33 41 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-92&slc_lang=fa&sid=1 Ali Azimi علی عظیمی a.azimi@inio.ac.ir 10031947532846001502 10031947532846001502 Yes Ali Dadolahi Sohrab علی داداللهی سهراب 10031947532846001503 10031947532846001503 No Alireza Safahieh علیرضا صفاهیه 10031947532846001504 10031947532846001504 No Hosein Zolgharnein حسین ذوالقرنین 10031947532846001505 10031947532846001505 No Ahmad Savari احمد سواری 10031947532846001506 10031947532846001506 No Iraj Faghiri ایرج فقیری 10031947532846001507 10031947532846001507 No