fa مطالعه تغییرات مکانی و زمانی کلروفیل-آ و اکسیژن محلول تحت تاثیر پارامترهای فیزیکی آب دریا در بخش جنوبی دریای خزر اقیانوس شناسی فیزیکی (فیزیک دریا) Physical Oceanography پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="A36132EAC1FA44BF94A414136589576B" id="-1910771943"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%">پیشینه و اهداف:</span></span></w:sdt></span></span></span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دریای خزر بزرگترین پهنه آبی محصور در خشکی از اهمیت ویژه ای بین کشورهای منطقه اوراسیا برخوردار است. با توجه به گستردگی، وجود منابع زیستی و ماهیان خاویاری ارزشمند آن، تحقیقات در مورد این زیست‌بوم دریایی از اولویتهای علم اقیانوس‌شناسی است. در مطالعات انجام شده قبلی، عمدتا پایش میزان کلروفیل-</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">a</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در بخش جنوبی دریای خزر بر اساس تحلیل مجموعه داده‌های ماهواره‌ای بوده است و بررسی توزیع عمودی غلظت کلروفیل و تغییرات آن در لایه‌های عمیق‌تر آب دریای خزر جنوبی به خوبی امکانپذیر نبوده است. از سوی دیگر پایش و مطالعه مستمر غلظت اکسیژن محلول در دریای خزر به عنوان پارامتر حیاتی دیگر مورد توجه قرار گرفت. هدف از این تحقیق، مطالعه تغییرات مکانی و زمانی برخی پارامترهای مهم نظیر کلروفیل-آ، اکسیژن محلول و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">pH</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در بخش جنوبی دریای خزر است.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="A36132EAC1FA44BF94A414136589576B" id="-43291168"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%">روش‌ها‌:</span></span></w:sdt></span></span></span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش انجام تحقیق تحلیل داده های میدانی جمع‌آوری شده با استفاده از دستگاه نیمرخ بردار پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب دریا است. اطلاعات مورد نظر از ایستگاههای ثابت برنامه ریزی شده در راستای مقاطع عرضی در نوار جنوبی دریای خزر برداشت شد.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="A36132EAC1FA44BF94A414136589576B" id="-2054305338"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%">یافته‌ها:</span></span></w:sdt></span></span></span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج مربوط به تغییرات مکانی و زمانی مولفه‌های کلروفیل-آ، اکسیژن محلول و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">pH</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در فصول مختلف ارائه شد. یافته‌ها نشان داد که ماکزیمم مقادیر کلروفیل در لایه های زیر سطح و در اعماق حدود 10 متر اندازه‌گیری شده است. عمدتا پارامتر دما و عمق (فشار) به عنوان عوامل موثر در تغییرات اکسیژن محلول مشاهده شدند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="A36132EAC1FA44BF94A414136589576B" id="417220428"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></w:sdt></span></span></span></span></span></b><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> براساس تحلیلهای انجام شده مقادیر قابل توجه اکسیژن محلول و کلروفیل در لایه زیر سطحی آب دریا&nbsp; ایجاد میشود و این نکته از نظر جنبه‌های زیست محیطی و شیلاتی حائز اهمیت است. پیشنهاد میشود علیرغم هزینه های زیاد عملیات میدانی و محدودیتهای موجود برای اندازه‌گیریهای دستگاهی تحقیقات در ماههای مختلف سال و مناطق مورد مطالعه گسترده‌تری ادامه یابد</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="4BDB93D0D7D44313AB29DB37D8014E1F" id="1334564118">Background and Objectives:</w:sdt></span></span></span></b> <span style="font-size:8.0pt">The Caspian Sea is the largest landlocked water body of special importance among the countries of the Eurasian region. Considering its vastness, existence of biological resources and valuable sturgeon, research on this marine ecosystem is one of the priorities of oceanography. In previous studies, monitoring of chlorophyll-a levels in the southern part of the Caspian Sea has mainly been based on the analysis of satellite data sets, and it has not been possible to investigate the vertical distribution of chlorophyll concentration and its changes in the deeper layers of the southern Caspian Sea water. On the other hand, continuous monitoring and study of the dissolved oxygen concentration in the Caspian Sea was considered as another vital parameter. The aim of this research is to study the spatial and temporal changes of some important parameters such as chlorophyll-a, dissolved oxygen, and pH in the southern part of the Caspian Sea.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="4BDB93D0D7D44313AB29DB37D8014E1F" id="86888520">Methods:</w:sdt></span></span></span></b> <span style="font-size:8.0pt">The research method is to analyze field data collected using a profiler of seawater physicochemical parameters. The desired information was collected from fixed stations planned along cross-sections in the southern part of the Caspian Sea.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="4BDB93D0D7D44313AB29DB37D8014E1F" id="-794132767">Findings:</w:sdt></span></span></span></b> <span style="font-size:8.0pt">The results related to the spatial and temporal changes of chlorophyll-a, dissolved oxygen and pH components in different seasons were presented. The findings showed that the maximum chlorophyll values ​​were measured in the subsurface layers and at depths of about 10 meters. Mainly, the temperature and depth (pressure) parameters were observed as effective factors in the changes of dissolved oxygen.</span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span style="background:#2e74b5"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:white"><w:sdt contentlocked="t" docpart="4BDB93D0D7D44313AB29DB37D8014E1F" id="-563871280">Conclusion:</w:sdt></span></span></span></span></span></b> <span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">Based on the analyses, significant amounts of dissolved oxygen and chlorophyll are produced in the subsurface layer of seawater, and this is important from an environmental and fisheries perspective. It is suggested that despite the high costs of field operations and the limitations of instrumental measurements, research should continue in different months of the year and in wider study areas.</span></span></span></div> دریای خزر, اکسیژن محلول, اقیانوس‌شناسی فیزیکی, فلات قاره, غلظت کلروفیل Caspian Sea, Dissolved Oxygen, Physical Oceanography, Continental Shelf, Chlorophyll Concentration 15 34 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-544-6&slc_lang=fa&sid=1 Siamak Jamshidi سیامک جمشیدی jamshidi@inio.ac.ir 100319475328460015756 100319475328460015756 Yes INIOAS گروه اقیانوس شناسی فیزیکی ، پژوهشکده علوم اقیانوسی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران