Journal of Oceanography

fa تحدید حدود حوزه جنوبی دریای خزر بر مبنای اصل عدم قطع در پرتو کنوانسیون آکتائو The Delimitation of the Southern Basin of the Caspian Sea Based on the Principle of Non-Cut Off in the light of the Aktau Convention حقوق دریا (بین الملل، خصوصی، عمومی) Law of the Sea پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;">پیشینه و مبانی نظری پژوهش:  <a name="_Hlk180335867">تحدید حدود بستر و زیر بستر حوزه جنوبی دریای خزر میان کشورهای ساحلی آن یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مسئله از مسائل مربوط به دریای خزر محسوب می‌شود. باوجوداینکه میان کشورهای ساحلی حوزه‌های شمالی و میانی دریای خزر توافقنامه دوجانبه تحدید حدود بستر و زیر بستر وجود دارد، اما میان کشورهای حوزه جنوبی (ایران ،ترکمنستان و آذربایجان) به دلیل اختلاف دیدگاه بر سر چگونگی تحدید حدود بستر و زیر بستر هیچ توافقی تا به امروز وجود ندارد. کشورهای ساحلی دریای خزر در سال 2018 میلادی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر ـ معروف به کنوانسیون آکتائوـ  را پس از مذاکرات طولانی، به امضای سران خود رساندند. در ماده 8 کنوانسیون آکتائو تحدید حدود بستر و زیر بستر دریای خزر به توافق و «با درنظرگرفتن اصول و موازین عموماً شناخته‌شده حقوق بین‌الملل» به کشورهای مقابل و مجاور واگذار شده است، اما این ماده ماهیت و مصادیق این اصول و موازین را مشخص نکرده است. به علت تقعر شدید خط ساحلی ایران کمترین سهم از بستر دریای خزر به ایران تعلق می‌گیرد. ازاین‌رو مشخص‌شدن این اصول و موازین عموماً شناخته شده حقوق بین‌الملل برای دستیابی ایران به سهم 20 درصدی از دریای خزر ضروری است.</a> روش‌شناسی:  <a name="_Hlk180343586"></a><a name="_Hlk180343671">روش پژوهش به کار رفته روش کیفی و توصیفی </a>– تحلیلی است. داده‌ها نیز به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و به مطالعه‌ی کتب، مقالات، اسناد، سایت‌های خبری و آرای دیوان بین‌المللی دادگستری، دیوان بین‌المللی حقوق دریاها و داوری بین‌المللی اهتمام نشان داده می‌شود. این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که با لحاظ ماده 8 کنوانسیون آکتائو اصول و موازین قابل‌اعمال در تحدید حدود حوزه جنوبی دریای خزر چیست، آیا اصل عدم قطع به‌عنوان یک اصل شناخته شده حقوق بین‌الملل برای رسیدن به یک نتیجه منصفانه در تحدید حدود بستر و زیر بستر حوزه جنوبی دریای خزر قابل‌اعمال است و با فرض اعمال اصل عدم قطع، چه روشی را باید برای تحدید حدود حوزه جنوبی به کار برد؟ یافته‌ها:  یافتههای این تحقیق نشان میدهد که اصل عدم قطع یکی از اصول عموماً شناخته شده حقوق بین‌الملل است و در حقوق کنونی مورد پذیرش قرار گرفته است و به لحاظ جغرافیای ساحلی خاص حوزه جنوبی دریای خزر اعمال آن برای دستیابی به یک نتیجه منصفانه در تحدید حدود بستر و زیر بستر دریای خزر میان ایران و جمهورهای ترکمنستان و آذربایجان ضروری است. همچنین از نظر فنی و برای رعایت اصل عدم قطع در وضعیت جغرافیای خاص حوزه جنوبی دریای خزر بهترین روش، روش خطوط شعاعی است. نتیجه‌گیری:  اعمال روش خطوط شعاعی، منجر به افزایش سهم ایران از دریای خزر تا 1/20 درصد از آن می شود و همچنین میدان البرز را به تملک ایران در می آورد. با فرض لازم الاجرایی کنوانسیون آکتائو و استناد به اصل عدم قطع، ایران می‌تواند حقوق خود را احقاق نماید و از منابع نفت و گاز سرشار و همچنین سایر منابع موجود در دریای خزر بهره مند گردد.</div> <div style="text-align: justify;"><w:sdt contentlocked="t" docpart="25EE3D4E2B074B9F915D004D708911C1" id="1334564118">Background and Theoretical Foundations:</w:sdt> Delimitation of the seabed and subsoil of the southern basin of the Caspian Sea among its coastal countries is considered one of the most important and complex issues related to the Caspian Sea. Although there is a bilateral agreement between the coastal countries of the northern and middle basins of the Caspian Sea, there is no agreement between the countries of the southern basin (Iran, Turkmenistan, and Azerbaijan) on how to delimit the boundaries of the seabed and subsoil. It does not exist to this day. In 2018, the coastal countries of the Caspian Sea signed the Convention on the Legal Status of the Caspian Sea - known as the Aktau Convention - after long negotiations. In Article 8 of the <a name="_Hlk154599687">Aktau</a> Convention, the delimitation of the Caspian seabed and subsoil has been left to the opposite and neighboring countries by agreement and " taking into account the generally recognized principles and norms of international law ", but the nature and examples of these " principles and norms " have not been specified. Investigating this issue, especially due to the extreme concavity of Iran's coastline, the lowest share of the Caspian Seabed is assigned to Iran. Therefore, the clarification of these generally recognized principles and norms of international law is necessary for Iran to achieve a 20% share of the Caspian Sea. <w:sdt contentlocked="t" docpart="25EE3D4E2B074B9F915D004D708911C1" id="86888520">Methodology:</w:sdt> The research method used is qualitative and descriptive-analytical. The data is also collected in the library method and attention is paid to the study of books, articles, documents, news sites and opinions of the International Court of Justice, the International Court of Law of the Sea and international arbitration. This article seeks to answer the question that in terms of Article 8 of the Aktau Convention, what are the applicable principles and norms in the delimitation of the southern basin of ‌‌ the Caspian Sea? The boundaries of seabed and subsoil of the southern basin can be applied, and assuming the principle of non-cutoff, what method should be used to delimit the boundaries? <w:sdt contentlocked="t" docpart="25EE3D4E2B074B9F915D004D708911C1" id="-794132767">Findings:</w:sdt> The findings of this research show that the principle of non-cutoff is one of the generally known principles of international law and has been accepted in current law, and in terms of the specific coastal geography of the southern basin of the Caspian Sea, its application is necessary to obtain a equity result in It is necessary to delimit the boundaries of the Caspian seabed and subsoil between Iran and the republics of Turkmenistan and Azerbaijan. Also, from the technical point of view and to comply with the principle of non-cutoff in the specific geography situation of the southern Caspian Sea, the best method is the method of radial line. <w:sdt contentlocked="t" docpart="25EE3D4E2B074B9F915D004D708911C1" id="-563871280">Conclusion:</w:sdt> Applying the radial lines method, Iran's share of the Caspian Sea will increase to 20.1% and the Alborz field will be owned by Iran. Assuming the validity of the Aktau Convention and citing the principle of non-cutoff, Iran can assert its rights and benefit from the abundant oil and gas resources as well as other resources in the Caspian Sea.</div> اصول انصاف اصل عدم قطع تحدید حدود کنوانسیون آکتائو فلات قاره روش خطوط شعاعی Aktau Convention Continental Shelf Delimitation Equitable Principles The Principle of Non-Cut Off Radial Line Method 40 54 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1817-1&slc_lang=fa&sid=1 mohsen behjati محسن بهجتی mohsen.behjati@yahoo.com 100319475328460015292 0009-0001-9646-5616 Yes , Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran حقوق عمومی-دانشکده حقوق و علوم سیاسی-دانشگاه تهران -تهران-ایران