Journal of Oceanography

fa تغییرات فصلی توده آب خلیج فارس در خلیج عمان Seasonal changes of the Persian Gulf water mass in the Gulf of Oman اقیانوس شناسی فیزیکی (فیزیک دریا) Physical Oceanography پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;">پیشینه و اهداف: خلیج عمان با مساحتی در حدود km2 94000 و عمق بیشینه بیشتر از m 3000، در محدوده‌ای بین عرض‌های جغرافیایی 22 تا 26 درجه شمالی و طول‌های جغرافیایی 56 تا 62 درجه شرقی قرار گرفته است. این خلیج نقش آبراهه‌ای را بازی می‌کند که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل کرده و محل تبادل آب شور خلیج فارس با آب کم شور اقیانوس هند است. این پژوهش با هدف بررسی توده آب خلیج فارس (که به اختصار PGW می‌نامند) در خلیج عمان، و بررسی تغییرات فصلی آن صورت پذیرفته است. </div> <div style="text-align: justify;">روش‌ها‌: به منظور شناسایی PGW، در منطقه مورد مطالعه، از مجموعه داده‌های بین‌المللی دما و شوری اطلس اقیانوس جهانی با علامت اختصار WOA18 و دقت مکانی ˚25/0 طول و عرض جغرافیایی در عمق‌های صفر، 150 و 300 متری به صورت فصلی استفاده شد. نقشه‌های همسطح برای اعماق مذکور در نرم‌افزار Ocea Data View، (ODV)، رسم گردید. نقشه مقطع قائم نیز در میانه خلیج عمان رسم گردید تا ضخامت PGW، میزان گسترش آن و عمق قرارگیری آن (براساس خط پربندی شوری psu 45/36) تعیین شود. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که چگالی در سطح، بیشتر تابع دماست. زمستان سردترین (C˚24/23) و چگال‌ترین (<m:omath><m:f><m:fpr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:fpr><m:num><m:r>kg</m:r></m:num><m:den><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="p"></m:sty></m:scr></m:rpr>3</m:r></m:sup></m:ssup></m:den></m:f></m:omath><img alt="" id="_x0000_i1025" src="" style="width:8.4pt; height:13.8pt" >  12/25) فصل و تابستان گرم‌ترین (C˚42/32) و کم‌چگال‌ترین (<m:omath><m:f><m:fpr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:fpr><m:num><m:r>kg</m:r></m:num><m:den><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="p"></m:sty></m:scr></m:rpr>3</m:r></m:sup></m:ssup></m:den></m:f></m:omath><img alt="" id="_x0000_i1025" src="" style="width:8.4pt; height:13.8pt" > 41/22) فصل در لایه سطحی است. فصل تابستان بیشترین و کمترین شوری را در سطح (psu 66/36>Ssurface> psu 45/36) و در عمق m 150 (psu 45/36>S150 m> psu <a name="_Hlk132726301">12/36</a>) تجربه می‌کند. برعکس لایه سطحی که زمستان فصل سرد و تابستان فصل گرم است، در عمق m 150 تابستان فصل سرد و زمستان فصل گرم است که این ویژگی می‌تواند به تفاوت موجود در ترموکلاین فصلی تا عمق m ۱۵۰ بر می‌گردد. در عمق m 150، الگوی چگالی در تابستان و پاییز تابع شوری است اما در بهار و زمستان، الگوی چگالی تابع دماست. به علاوه در تابستان پدی‌های زیرمیان‌مقیاس پرفشار چرخندی در نزدیکی مسقط در سطح دیده می‌شوند که در سایر فصول به وضوح دیده نمی‌شوند. همچنین نتایج به خوبی نشان می‌دهند که PGW ، در لایه سطحی دیده نمی‌شود و به صورت زیر سطحی از کناره جنوبی تنگه هرمز به سمت خلیج عمان سرازیر می‌شود. عمق قرارگیری و میزان گسترش PGW دارای تغییرات فصلی و مکانی بوده و با پیشروی به سمت شرق در تمامی فصول ضخامت PGW به علت اختلاط با آب‌های اطراف کاهش می‌یابد. نتایج حاصل از مقطع قائم AB، در میانه خلیج نشان می‌دهد که PGW طی فصول مختلف از عمق 150 تا 375 متری مشاهده می‌شود که در بهار و تابستان، سطحی‌تر و در عمق شناوری کمتری نسبت به پاییز و زمستان دارد. در نتایج جانبی این پژوهش، جبهه‌های متعددی مانند راس‌الحد، فنس و الرمیس در کمیت دما، شوری یا چگالی مشاهده شد که تغییرات فصلی داشتند. این جبهه‌ها به ویژه در لایه‌هایی مانند عمق m 150 و m 300 قابل تامل بودند زیرا وجود جبهه‌های زیر سطحی کمتر در منطقه گزارش شده است. همچنین نتایج پژوهش هسته‌های چگال و کم‌چگال را نشان داد که برخی به علت پیچک‌های موجود در منطقه و برخی دیگر به علت هیدرودینامیک منطقه تشکیل می‌شوند. به عنوان مثال هسته کم‌شور (psu 13/36) در نزدیکی چابهار می‌تواند به علت رخداد فراچاهی آن منطقه باشد که آب‌های کم‌شور میانی خلیج را به سطح می‌آورد و موجب کاهش شوری می‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش به خوبی نشان داد که PGW تغییرات فصلی دارد و در بهار و تابستان در عمق‌های کمتری نسبت به پاییز و زمستان قرار می‌گیرد. بررسی نقشه‌های هم سطح به ویژه در عمق m 150، نشان داد که PGW، علاوه بر ساحل جنوبی می‌تواند در سمت سواحل شمالی نیز مشاهده شود که بررسی دقیق‌تر آن در خصوص احتمال حضور آن در سواحل شمالی و یا چند شاخه شدن آن ضروری می‌باشد.</div> Background and Objectives: The Gulf of Oman, with an area of about 94000 km2 and a maximum depth of more than 3000 m, is located between latitudes 22 and 26 degrees of north and longitudes 56 and 62 degrees of east. This gulf plays the role of a waterway that connects the Persian Gulf to the Indian Ocean and is the place where the saline water of the Persian Gulf is exchanged with the less salty water of the Indian Ocean. This research aims to investigate the Persian Gulf Water mass (abbreviated as PGW) in the Gulf of Oman and investigate its seasonal changes. Methods: In order to identify PGW, in the studied area, the international temperature and salinity data set of the World Ocean Atlas with the abbreviation WOA18 and the spatial accuracy of 0.25° longitude and latitude at the depths of zero, 150 and 300 meters were used seasonally. The surface maps were ploted for the mentioned depths in Ocea Data View (ODV) software. A vertical cross section map was also illustrated in the middle of the Gulf of Oman to determine the thickness of the PGW, the extent of its expansion, and the depth of its placement (based on the salinity line of 36.45 psu). Findings: The results show that the density on the surface is mostly a function of temperature. Winter is the coldest (23.24˚C) and densest (25.12 kg/m3) season and summer is the warmest (32.42˚C) and least dense (22.41 kg/m3) season in the surface layer. Summer experiences the highest and lowest salinity at the surface (36.45 psu<ssurface<36.66 psu) and at a depth of 150 m (36.12 psu<s150 m<36.45 psu). On the contrary of the surface layer, where winter is a cold season and summer is the hot season, at the depth of 150 m, summer is the cold season and winter is the hot season, which can be attributed to the differences of the seasonal thermocline up to the depth of 150 m. At the depth of 150 m, the density pattern in summer and autumn is a function of salinity, but in spring and winter, the density pattern is a function of temperature. In addition, in summer, sub-mesoscale high-pressure cyclones near Muscat can be seen on the surface, which are not clearly seen in other seasons. Also, the results clearly show that PGW is not seen in the surface layer and flows subsurface from the southern side of the Strait of Hormuz towards the Gulf of Oman. The depth of placement and extent of PGW has seasonal and spatial changes, and by moving eastward in all seasons, the thickness of PGW decreases due to mixing with the surrounding waters. The results obtained from the vertical cross section AB, in the middle of the bay, show that PGW is observed during different seasons from the depth of 150 to 375 meters, which is shallower in spring and summer and has less depth buoyancy than in autumn and winter.</s</s In the side results of this research, several fronts such as Ras Al-Had, Fins and Al-Ramis were observed in the quantity of temperature, salinity or density, which had seasonal changes. These fronts were especially noticeable in layers such as 150 m and 300 m depth because the existence of subsurface fronts is less reported in the region. Also, the results of the research showed dense and less dense cores, some of which are formed due to the eddies in the area and others due to the hydrodynamics of the area. For example, the low salinity core (13.36 psu) near Chabahar can be due to the occurrence of the upwelling of the area, which brings the less saline waters of the middle of the gulf to the surface and causes a decrease in salinity. Conclusion: The results of this research clearly showed that PGW has seasonal changes and is located at shallower depths in spring and summer than autumn and winter. Examining the same surface maps, especially at the depth of 150 m, showed that PGW, in addition to the southern coast, can also be seen on the northern coast, which requires a more detailed investigation regarding the possibility of its presence on the northern coast or its multiple branches. توده آب خلیج فارس, خلیج عمان, دما, شوری, WOA2018 Persian Gulf water mass, Gulf of Oman, temperature, salinity, WOA2018 103 122 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1143-4&slc_lang=fa&sid=1 Shakila Lashkari شکیلا لشکری shakilalashkari@yahoo.com 100319475328460014846 0009-0003-8775-4015 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Maryam Soyuf Jahromi مریم سیوف جهرمی soyufjahromi@yahoo.com.au 100319475328460014847 100319475328460014847 Yes University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Samad Hamzei صمد حمزه‌ئی s_hamzei@inio.ac.ir 100319475328460014848 100319475328460014848 No Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی