fa استراتژی گونه‌های غالب فیتوپلانکتون با تأکید بر طبقه‌بندی اندازه آنها در سواحل ایرانی حوزه‌ی جنوبی دریای خزر پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <p align="right">الگوی زندگی گونه‌های فیتوپلانکتونی بر اساس اندازه، شکل، منابع مواد مغذی قابل دسترس و مدت زمان پایداری این شرایط در سه راهبرد عمده: R(دارای S/V بالا، مقاوم به اختلاط آب)، C(دارای S/V متوسط تا بالا، رشد تهاجمی و توان رقابتی بالا) و S(دارای S/V کم، مقاوم به لایه‌بندی آب و کاهش مواد مغذی) جای می‌گیرد. نمونه‌های آب در سال 1388 به‌صورت فصلی به‌وسیله‌ی نمونه‌بردار نسکین در 8 نیم خط عمود بر ساحل در اعماق 5 تا 100 متر در لایه‌های سطحی 10 و 20 متر‌ی در سواحل ایرانی حوزه‌ی جنوبی دریای خزر جمع‌آوری گردید. این مطالعه با هدف تعیین راهبرد گروه‌های غالب فیتوپلانکتون با تکیه بر ریخت‌شناسی(مرفولوژی) یعنی اندازه (سطح/حجم) آنها انجام گردید. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در بهار گونه‌های Exuviaella cordata ، Chrysochromulina sp. (Cـ استراتژی) و Oscillatoria sp. (R ـ استراتژی)، در تابستان . Oscillatoria sp (R ـ استراتژی)، در پاییز Thalassionema nitzschioides و Oscillatoria sp. (R ـ استراتژی) و در زمستان گونه‌های Pseudonitzschia seriata ، Cerataulina pelagicaو Dactyliosolen fragilissima (R ـ استراتژی) اهمیت گونه‌ای بیشتری نسبت به سایر فیتوپلانکتون‌ها دارا هستند. آزمون چند متغیره تناظر متعارف‌کننده (CCA) نیز علاوه بر ارتباط متقابل بین شرایط محیطی و حضور گونه‌ای، نقش ریخت‌شناسی گونه‌ها را در اجتماعات فیتوپلانکتون بدون در نظر گرفتن ارتباطات فیلوژنیک آنها نشان داد. این مطالعه با بیان اهمیت کاربردی خصوصیات ریخت‌شناختی (مرفولوژیکی) فیتوپلانکتون در تعیین وضعیت بوم‌شناختی‌ (اکولوژیکی) و مدیریت منابع آبی، اولین گام را در این زمینه در دریای خزر برداشته است. </p> <p align="left">Phytoplankton life pattern based on size, shape and available nutrient was classified in three major strategies namely R (high S/V ratio, resistance to water mixing), C (medium to high S/V ratio, invasive growth and high competitors' species) and S (low S/V ratio, resistant to stratified water and nutrient deficiency). Seasonal sample collected by Niskin in eight transects perpendicular to the coast at depths of 5, 10, 20, 50 and 100 meters at different layers (surface, 10 and 20m) in 2009-2010 from Iranian coast of the Caspian Sea. The objective of the survey is determination of dominant phytoplankton species strategies with emphasis on size (surface to volume ratio) as morphology parameter. Important Species Index (ISI) of Exuviaella cordata, Chrysochromulina sp. (C-Strategy) and Oscillatoria sp. (R-Strategy) were high in spring. This value was for Oscillatoria sp. and Thalassionema nitzschioides (R-Strategy) in fall. In winter, high ISI belonged to Pseudonitzschia seriata, Cerataulina pelagica, and Dactyliosolen fragilissima (R-Strategy). Finally in summer, Oscillatoria sp. (R-Strategy) was the predominant species. Multivariate analysis (CCA) showed the interaction between environmental parameters and species presence as well as role of morphology in the phytoplankton communities’ without their phylogenic relationships. This research, as first attempt in the Caspian Sea, showed the applied phytoplankton morphological studies in determining the ecological status and management of water resources. </p> فیتوپلانکتون، سایز، استراتژی، دریای خزر، ایران Phytoplankton, Size, Strategy, Caspian Sea, Iran. 45 57 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-76&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله‌زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 10031947532846001243 10031947532846001243 Yes Asieh Makhlough آسیه مخلوق asieh_makhlough@yahoo.com 10031947532846001244 10031947532846001244 No Reza Pourgholam رضا پورغلام r_pourgholam@yahoo.com 10031947532846001245 10031947532846001245 No Rahimeh Rahmati رحیمه رحمتی rahimehrahmati@yahoo.com 10031947532846001246 10031947532846001246 No