fa بررسی میزان هیدروکربن‌های آروماتیک حلقوی (PAHs) در رسوبات تنگه‌ی هرمز ـ خلیج فارس پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <p align="right">هیدروکربن‌های آروماتیک حلقوی (PAHs) از مهم‌ترین آلاینده‌های زیست‌محیطی هستند که از منابع مختلفی تولید می‌گردند و در آب و خصوصاً در رسوبات بسیار پایدار بوده و تجزیه‌ی آنان به‌کندی صورت می‌گیرد. تعداد 16 ترکیب این آلاینده‌ها از سوی آژانس بین‌المللی حفاظت محیط زیست (EPA) جزء ترکیبات خطرناک سرطان‌زا معرفی شده‌اند. در این مطالعه میزان این 16 ترکیب هیدروکربن آروماتیک حلقوی (PAHs) در رسوبات تنگه‌ی هرمز در خلیج فارس اندازه‌گیری شد. بدین منظور تعداد 11 ایستگاه در مناطق مختلف آب‌های ایرانی تنگه هرمز انتخاب گردید و نمونه‌برداری از رسوبات سطحی با استفاده از گرب ون وین صورت گرفت. اندازه‌گیری این ترکیبات با استفاده از دستگاه HPLC (کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا) مجهز به دتکتور فلورسانس و UV انجام شد. نتایج حاصله نشان داد که غلظت کل PAH ها در رسوبات ایستگاه‌های مختلف تنگه هرمز از 17/72 تا 70/191 نانوگرم بر گرم وزن خشک رسوب متغیر بود. بیشترین غلظت فردی ترکیبات PAH مربوط به فلورانتن با غلظت 72/19 نانو گرم بر گرم بود و دی بنزو a , h آنتراسن و فلورن و indeno(1,2,3-cd)pyren در هیچ‌کدام از ایستگاه‌ها مشاهده نشد. ماده آلی کل بین 25/8 ـ 75/2 درصد متغیر بود. مقایسه غلظت PAH ها در رسوبات تنگه هرمز با سایر نقاط دنیا نشان داد که رسوبات این منطقه دارای آلودگی کم تا متوسط است. نتایج حاصل از تعیین منبع آلودگی ترکیبات PAH نشان داد که رسوبات منطقه تنگه هرمز، دارای منشأ پایرولیتیک (منبع فسیلی) هستند. </p> <p align="left">Polycyclic aromatic hydrocarbon (PAHs) is one of the most important environmental pollutants which originated from various sources. They are stable in seawater and especially in sediments and their degradation occur slowly. Sixteen numbers of this pollutant are introduced by Environmental Protection Agency (EPA) as serious carcinogen compounds. In this study, the contents of 16 PAHs compounds were determined in the sediments of Hormoz straight, Persian Gulf. The sampling was performed by Van Veen grab from 11 sites of Iranian waters of Hormoz straight. Determination of PAHs were performed by high performance liquid chromatography equipped with fluoresce detector. The results showed that the total concentration of PAHs varied between 72.17- 191.70 ng g_1 dry weight of sediments. Maximum individual concentration of PAHs was 19.72 ng g-1 belonged to flouranthene. Dibenzo (a,h) anthracene and flourene were not detected in all of the sampling sites. The total organic matters (TOM) of sampling sites were different from 8.25 to 2.75%. Comparison of PAHs concentrations in the studied sediments with that of other places in the world showed that the PAHs pollutions of studied sediments are medium to low. The results also showed that the source of PAHs pollutants can be attributed to the pyrolitic sources. </p> هیدروکربن‌های آروماتیک حلقوی (PAHs)، کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)، رسوبات، تنگه هرمز، خلیج فارس. Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), High performance liquid chromatography (HPLC), Sediments, Hormoz straight, Persian Gulf. 37 44 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-75&slc_lang=fa&sid=1 Shirin Rahmanpoor شیرین رحمان‌پور rahmanpoor@inio.ac.ir 10031947532846001236 10031947532846001236 Yes Hosein Ghafourian حسین غفوریان ghaforian25@yahoo.com 10031947532846001237 10031947532846001237 No Seyed Mehri Hashtroudi سیدمهری هشترودی hashtroudi79@yahoo.com 10031947532846001238 10031947532846001238 No Mohammad Rabani محمد ربانی mhd_rabani@yahoo.com 10031947532846001239 10031947532846001239 No Ali Mehdinia علی مهدی‌نیا mehdinia@inio.ac.ir 10031947532846001240 10031947532846001240 No Kazem Darvish Bastami کاظم درویش بسطامی darvish_60@yahoo.com 10031947532846001241 10031947532846001241 No Ali Azimi علی عظیمی a.azimi@inio.ac.ir 10031947532846001242 10031947532846001242 No