Journal of Oceanography

fa رسوب شناسی، کانی شناسی و ژئوشیمی نهشته های دور از ساحل دریای خزر، در محدوده شهر بابلسر Sedimentology, Petrography, Mineralogy and Geochemistry of Deposits off the Coast of the Caspian Sea in Babolsar City زمين شناسی دريا Marine Geology پژوهشي Research/ Original/ Regular Article دریاها و سواحل جالب ترین حوزه رقابت های ژئوپلیتیکی در دهه های اخیر محسوب می شوند . در این میان سواحل دریای خزر یکی از مهمترین زیست بوم  های ایران می باشد که به لحاظ اقتصادی و توریستی نقش پررنگی را در اقتصاد کشور ایفا می کند.  این دریا به عنوان بزرگترین دریاچه دنیا ، دارای ویژگی های  مهم و ویژه ای  از نظر مباحث رسوب شناسی و ژئوشیمی می باشد.  ارزیابی های رسوبی و ژئوشیمی برای مطالعه سیر تکاملی محیط های رسوبگذاری و جایگاه حوضه ها با اهمیت می باشند.  بررسی ویژگی های کانی شناسی و ژئوشیمی نهشته های دریای خزر می تواند اطلاعات با ارزشی در رابطه با منشا رسوبات، خصوصیات هیدرودینامیکی منطقه و شرایط حمل و نقل رسوبات ارائه دهد از این رو هدف از این پژوهش مطالعه خصوصیات بافتی، کانی شناسی و ژئوشیمی نهشته های دور از ساحل خزر در محدوده جغرافیایی شهرستان بابلسر می باشد .به منظور بررسی مشخصه های رسوبی و کانی شناسی، پتروگرافی و ژئوشیمی رسوبات دور از ساحل خزر در محدوده شهرستان بابلسر، در ابتدا با بکار گیری نقشه های زمین شناسی ، توپوگرافی منطقه و انتخاب مسیر مناسب پیمایش برای برداشت نمونه های رسوبی آغاز شد. سپس برای  برای نمونه برداری از نهشته های دور از ساحل از یک عدد نمونه‌گیر فکی کوچک Van Veen Grabمربوط به کمپانی هیدروبیوس آلمان‌‌‌‌‌، جهت نمونه‌برداری از رسوبات نرم سطحی دریا  از داخل قایق تعداد 41 نمونه برداشت شد بر روی نمونه های برداشت شده، آنالیز های دانه بندی، بررسی های میکروسکوپی، XRD  و XRF صورت گرفت.یافته ها نشان داد که اندازه ذرات این نهشته عمدتا رس و سیلت می باشد. بافت این نهشته ها عموما گل ماسه ای با کمی گراول و ماسه با کمی گراول می باشد. پارامترهای بافتی این نهشته ها در ساحل که انرژی بیشتر است شرایط بهتری نسبت به نهشته های دور از ساحل که انرژی کمتر می باشد، دارند. بررسی روند تغییرات اندازه ذرات نیز نشان داد در ورودی های رودخانه های بابلرود و شازده رود به دریای خزر اندازه ذرات در محدوده ماسه است و با فاصله از ساحل از مقدار ماسه کم می شود و بر مقدار سیلت و رس افزوده می شود. عمده رسوبات مورد مطالعه در نزدیک ساحل آواری و در دور از ساحل برتری با ذرات شیمیایی و بیوشیمیایی و آلوکم های اینتراکلست، فسیل دوکفه ای و فرام های بنتیک می باشد. فاز عمده کانی شناسی این نهشته کوارتز، کلسیت وفلدسپار و گاهی ایلیت و دولومیت می باشد. نتایج ژئوشیمی نیز نشان دهنده برتری اکسید SiO2 می باشد که عموما در ارتباط با کانی کوارتز می باشد. این نهشته ها  به اکسید Fe2O3، CaO، P2O5، MnO و TiO2 غنی شدگی دارند و نسبت به اکسیدهای SiO2، Al2O3، Na2O و K2O دارای تهی شدگی می باشد. در مجموع نتایج این تحقیق حاکی از ارتباط مستقیم نهشته های دور از ساحل دریای خزر با ترکیب کانی شناسی نهشته های ورودی از رودخانه های منتهی به این ساحل بوده و شرایط حاکم بر محیط رسوبی این نهشته ها نیز در شکل گیری ویژگی های ژئوشیمیایی و رسوبی این نهشته ها دخیل بوده است.   Seas and coasts are the most interesting field of geopolitical competition in recent decades. The coastal areas of the Caspian Sea are one of the most important ecosystems in Iran. As the largest lake in the world, this sea has important and special features in terms of sedimentology and geochemistry. Sedimentary and geochemical evaluations are important for studying the evolution of sedimentation environments and the location of basins. Investigating the mineralogical and geochemical characteristics of Caspian Sea deposits can provide valuable information regarding the origin of sediments, hydrodynamic characteristics of the region, and sediment transport conditions. Therefore, the purpose of this research is to study the texture, mineralogy and geochemistry of deposits off the coast of the Caspian sea in Babolsar city. in order to investigate the sedimentary and mineralogical characteristics, petrography and geochemistry of Deposits off the Coast of the Caspian Sea in Babolsar City, it was started by using geological maps, topography of the area and choosing the appropriate navigation route to collect sediment samples. Then, in order to sample the sediments far from the coast, 41 samples were taken from the inside of the boat to sample the soft sediments on the sea surface from a small Van Veen Grab sampler belonging to the German Hydrobius Company. Granulation analysis, microscopic inspections, XRD and XRF were carried out on the collected samples. The findings indicated that silt and clay make up the majority of the particle size of this deposit. Examining the trend of changes in particle size also showed that at the entrances of Babelroud and Shazdehroud rivers to the Caspian Sea, the size of the particles is in the range of sand, and with the distance from the coast, the amount of sand decreases and the amount of silt and clay increases. These deposits often have a silty texture with some gravel and mixed sand. These deposits along the shore, where the energy is stronger, have superior textural properties than the deposits inland, where the energy is lower.  Most of the studied sediments are debris near the coast. Deposits off the Coast is more abundant with chemical and biochemical particles and intraclast allochems, bivalve fossils, and benthic forms.This deposit's primary mineral phases include quartz, calcite, feldspar, and occasionally Illite and Dolomite. The geochemical results also show the superiority of SiO2 oxide, which is generally associated with quartz minerals. Oxides of SiO2, Al2O3, Na2O, and K2O are deficient in these deposits, whereas Fe2O3, CaO, P2O5, MnO, and TiO2 oxides are abundant. In total, the results of this research indicated a direct relationship between the deposits off the coast of the Caspian sea and the mineralogical composition of the incoming deposits from the rivers leading to this coast. The conditions of the sedimentary environment of these deposits have also been involved in the formation of the geochemical and sedimentary characteristics of these deposits.   رسوب شناسی, کانی شناسی, نهشته های دور از ساحل , خزر, بابلسر sedimentology, mineralogy, Deposits off the Coast, Caspian, Babolsar 122 138 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-915-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Atefeh Moafi Madani سیده عاطفه معافی مدنی ati.madani_1247@yahoo.com 100319475328460014619 100319475328460014619 No University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran دانشگاه هرمزگان Seyed Reza Mosavi Harami سیدرضا موسوی حرمی moussavi@un.ac.ir 100319475328460014620 100319475328460014620 No Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشگاه فردوسی مشهد Abolfazl Naji ابوالفضل ناجی abolfazlnaji@gmail.com 100319475328460014621 100319475328460014621 No Department of Fisheries, Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas دانشگاه هرمزگان Payman Rezaee پیمان رضائی p.rezaee@hormozgan.ac.ir 100319475328460014622 100319475328460014622 Yes University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran دانشگاه هرمزگان