fa مطالعه آلایندگی و اثرات زیست‌محیطی فلزات سنگین و ارتباط بین پراکنش این عناصر با متغیرهای فیزیکی و شیمیایی در رسوبات فلات قاره دریای عمان، ناحیه چابهار پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <p align="right">هدف از این مطالعه، بررسی الگوی پراکنش فلزات سنگین و تاثیرات احتمالی زیست‌محیطی آن بر روی زنجیره‌ی غذایی انسان، با استفاده از تحلیل آماری متغیرهای فیزیکی و شیمیایی در رسوبات فلات قاره دریای عمان در، ناحیه چابهار است. مطالعه داده‌های حاصل از تحلیل تفکیکی نمونه‌های مورد مطالعه، نشان‌دهنده‌ی الگوی جریان غربی-شرقی آب در منطقه است که حاکی از ته‌نشست عناصر از رسوبات زون مکران در فلات قاره دریای عمان است. توزیع و پراکندگی عناصر در رسوبات منطقه‌ی مورد مطالعه به نوع عنصر، فراوانی کانی‌های رسی، مواد ارگانیکی و میزان کربنات بستگی دارد. فراوانی بیش از حد As, Cr و Rb در رسوبات دریایی مورد مطالعه می‌تواند عاملی برای آلودگی محیط زیست دریا و وارد شدن این عناصر از طریق زنجیره‌ی غذایی به بدن انسان شود. Cr (سه برابر حد استاندارد) در رسوبات دریایی نزدیک ساحل در منطقه مورد مطالعه فراوانی بالایی دارد و همچنین با توجه به اینکه در نواحی نزدیک ساحل کربنات کلسیم بالااست، بنابراین باعث شده مقدار بالایی از Rb (چهار برابر حد استاندارد) تحت فعالیت‌های شیمیایی، به‌صورت یون محلول وارد زنجیره غذایی و آب آشامیدنی (آب شیرین‌کن‌های موجود در منطقه) شود. As به‌دلیل عدم همبستگی متغیرهای فیزیکی و شیمیایی به‌عنوان یک فاز مستقل از فرآیندهای زمین شناسی تعیین شده است، بنابراین می‌تواند میزان افزایش آن تحت تاثیر فعالیت‌های بشری در منطقه باشد. </p> <p align="left">The purpose of this study is to evaluate the distribution pattern of heavy metals and their possible environmental effects on the human food chain, using statistical analysis of physical and chemical variables of the continental shelf sediments of the Gulf of Oman. Discriminant data analysis shows the flow pattern from west to east water that suggests the source of sediments on the continental shelf of Oman is the Makran region. Distribution and dispersal of elements in sediments of the study area depend on the element type, abundance of clay minerals, organic maters and carbonate. High level of As, Cr, and Rb in marine sediments can be a factor for the pollution of marine environment and for entering these elements in humans food chain. Cr in the near-shore sediments in the study area is relatively high and about 3 times more than standard. The high amounts of Rb (4 times more than standard) can be correlated with higher comment of carbonate in near shore sediments and can be entered into the food chain and drinking water as dissolved ions. Arsenic (As) does not show any correlation with physical and chemical variables, and does not depend on geological processes, therefore its increase in the region can be the reason of human activities. </p> متغیرهای فیزیکی و شیمیایی، تحلیل تفکیکی، الگوی توزیع و پراکنش عناصر، زنجیره غذایی. : Physical and chemical variables, Discriminant analysis, Distribution pattern and element of distribution, Food chain. 27 35 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-74&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Ghasemzade فرشته قاسم‌زاده fghasemzd@yahoo.com 10031947532846001567 10031947532846001567 Yes Reza Moussavi Harami رضا موسوی حرمی harami2004@yahoo.com 10031947532846001568 10031947532846001568 No Majid Pourkerman مجید پورکرمان pourkerman@yahoo.com 10031947532846001569 10031947532846001569 No Sedigheh Amjadi صدیقه امجدی se.am412@gmail.com 10031947532846001570 10031947532846001570 No Hamid Alizade Ketek Lahijani حمید علیزاده کتک لاهیجانی hamidakl@yahoo.com 10031947532846001571 10031947532846001571 No