fa ارزیابی نرخ رسوبگذاری با استفاده از سرب 210 و سزیوم 137و بهره‌گیری از مدل CRS و تخمین بیلان رسوبات کل در سواحل الجزایر پژوهشي Research/ Original/ Regular Article سرب 210 و تا حدودی سزیم 137 از مهمترین رادیونوکلئتیدهایی هستند که در متلاشی شدن خاک و همچنین شناخت وضعیت زمینی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این به دلیل دارا بودن نیمه عمر مناسب است که حدوداً برابر با 150-100 سال است، به‌طوری که آن‌ها را جهت مطالعات رسوبی مناسب می‌سازد. در سامانه‌‌های ساحلی معمولاً رسوبات توسط رودخانه‌ها حمل و نقل می‌شوند و در آنجا ته‌نشین شده و بسیاری از روندهای دریایی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. مطالعه در طول سواحل الجزایر در سال‌های 1994 تا 2004 در چارچوب پروژه منطقه‌ای IAEA انجام شده است. کورهای رسوبی از ایستگاه‌های مختلف که در شکل 1 نشان داده شده جمع‌آوری شده است. این نمونه‌برداری توسط کشتی بن یحیی اسماعیل که با همکاری Comena و IAEA انجام گرفت. هدف از مطالعه بررسی انباشتگی رسوبات در منطقه بوده است. برای این منظور سرب 210 و سزیوم 137 در رسوبات برش داده شده از مغزه‌گیر و با استفاده از شمارش مستقیم دستگاه گاما اسپکترومتری انجام گردید دقت بررسی‌های کمی وابسته به مقدار زمینی این رادیو ایزوتوپ‌ها و همچنین میزان تابش عنصر 210، Kev 45 گاما در نمونه است. پراکندگی عمودی 210 سرب و 137 سزیوم در کور رسوبات به عنوان ابزاری جهت مطالعه تاریخچه رسوبگذاری استفاده شده است. جهت مطالعه Coronology رسوبات و تخمین کل بیلان رسوبگذاری در منطقه استفاده شده است. غلظت سرب 210 و سزیوم 137 بر حسب کیلوگرم وزن خشک Bq در چهار کور رسوبی اندازه گرفته شده است. غلظت رسوب 210 و سزیوم 137 دامنه‌ای بین 1 ± 3/1 تا 8/0 ± 8/12 و میانگین کیلوگرم وزن خشک Bq5/7 محاسبه گردید. همچنین غلظت سرب 210 در محدوده 5 ± 57 تا 98 ± 895 وزن خشک اندازه‌گیری شد. جهت تخمین میزان رسوبگذاری با استفاده از پروفیل غلظت‌های سرب 210 و سزیوم 137 و با استفاده از مدل CRS دامنه بین mm 20 تا mm‌ 27 در سال را نشان داد. نرخ رسوبگذاری و بیلان کلی رسوبات در همه ایستگاه‌ها مشخص شد. به‌علاوه، اطلاعات به دست آمده در این مطالعه با اطلاعاتی که توسط افراد دیگر انجام شده بود مقایسه گردید. Lead-210 and to a lesser extent 137Cs are the most widely used radionuclides in soil erosion and recent radiogeochronology studies. This is basically due to their appropriate half-life, suitable for studying sedimentary processes occurring in the last 100 – 150 years. In coastal systems, sediments are transported by rivers to the coastal ocean, deposited under the influence of several marine processes. A study was carried along the Algerian coast, between 1999 and 2004, under the framework of the IAEA regional project RAF/7/004. Sediment cores were collected from different stations as given in figure 1 on board of the research vessel of M.S. Benyahia of ISMAL in collaboration with COMENA and IAEA, in order to study sediment accumulation in this area. For this purpose, 210Pb and 137Cs were determined in sediment sections, using direct counting by gamma spectrometry analysis. The accuracy of their quantification is mainly dependent on the errors including ambient background variation, attenuation of the 210Pb 45 kev gamma ray in the sample and efficiency calibration. Vertical distribution of 210Pb and 137Cs in sediments cores were used as a tool to establish the sediment chronology and to estimate the total inventory in the coastal environment. Concentrations in Bq/kg dry weight of 210Pb and 137Cs were determined in the four sediment cores. For concentration levels of 137Cs it ranges from (1.3±0.1) Bq/Kg to (12.8±0.8) Bq/ Kg with an average value of 7.5 Bq/Kg, and for 210Pb concentrations in Bq/Kg dry weight it was found to be in the range of (57±5 to 895±98) Bq/Kg dry weight. The estimated sedimentation rates deduced from the 210Pb and 137Cs concentrations profiles (some of them are presented in figure 2) and using the CRS model [1], range from 20 mm/yr to 27 mm/yr. Sedimentation rates and total inventories were determined at each station and maximum peaks were identified. Data obtained in this work were compared to those carried out in the same area by other authors, [2], [3]. نرخ رسوبگذاری، مدل CRS ، سرب 210، سزیوم 137، سواحل الجزایر، گاما اسپکترومتری Sedimentation rate, CRS model, 210Pb, 137Cs, Algerian Coast, Gamma Spectrometry 47 47 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-16&slc_lang=fa&sid=1 Abdolkader Noureddine عبدالقادر نورالدین noredinne-abdelkader@yahoo.fr 1003194753284600514 1003194753284600514 Yes