fa بررسی تغییرات دمایی اواخر کواترنری با استفاده از ایزوتوپ‌های پایدار در بخش جنوب‌شرقی دریای خزر زمين­ شناسی دريا Marine Geology پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه با استفاده ازایزوتوپ‌های پایدار کربن و اکسیژن، دمای محیط رسوب‌گذاری و درنتیجه تغییرات عمده اقلیمی دربخش جنوب شرقی دریای خزر بررسی گردید. بدین‌منظور دو مغزه رسوبی (</span></span><span style="font-size:10.0pt;">K, N1</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">) به طول‌های 170و 712 سانتی‌متری از بخش شرقی و جنوبی خلیج گرگان برداشت گردید. جهت تعیین دمای محیط رسوب‌گذاری نمونه‌ها به روش آنالیز طیف‌سنجی آنالیز گردیدند. محدوده تغییرات ایزوتوپ اکسیژن در مغزه </span></span><span style="font-size:10.0pt;">K1</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> بین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">04/4- تا </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span> <span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">90/1- با میانگین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> 26/3- و </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">محدوده تغییرات ایزوتوپ کربن برای این مغزه بین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">66/2- تا </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">73/1- و میانگین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> 21/2- به‌دست آمد. مقادیر </span></span>^{<span style="font-size:10.0pt;">18</span>}<span style="font-size:10.0pt;">o</span> <span style="font-size:10.0pt;">&delta;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> در مغزه </span></span><span style="font-size:10.0pt;">N1&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> 22/4- تا </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> 17/1- با میانگین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">34/3- و محدوده </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&delta;</span>^{<span style="font-size:10.0pt;">14</span>}<span style="font-size:10.0pt;">c</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> برای این مغزه بین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> 66/2- تا </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">94</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">/0- با میانگین </span></span><span style="font-size:10.0pt;">&permil;</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">11/2- به‌دست آمد. بر اساس نتایج به‌دست آمده از سن‌سنجی کربن 14 و ایزوتوپ‌های پایدار، تغییرات دمایی 15 درجه در بازه حدود 22000 سال به وقوع پیوسته است. بر این اساس 8 دوره گرم و سرد شناسایی گردید که سردترین زمان مربوط به </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">آخرین دوره یخبندان (</span></span><span style="font-size:10.0pt;">Wurm</span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">) با دمای 7/13 درجه سانتی‌گراد و گرم‌ترین زمان مربوط به</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> دوره قبل از یخبندان بزرگ و عهد حاضر در محدوده 27- 4/27 درجه </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">سانتی‌گراد </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;">می‌باشد.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:11.0pt;"> همچنین نتایج داده‌های رسوب‌شناسی و پذیرفتاری مغناطیسی نیز نتایج به‌دست آمده فوق را تأیید نمودند.</span></span></span></div> In the present study depositional temperature and consequently major climatic changes are investigated in the Southeastern part of the Caspian Sea using oxygen and carbon stable isotopes. For this purpose, two sediment cores (K, N1) with lengths of 170 and 712 cm were collected from eastern and southern parts of Gorgan Bay. The paleotemperature was obtained based on mass spectrometry analysis of sediment samples. The range of oxygen (&delta;¹⁸O)and carbon isotope (&delta;¹³C) in the K1 core varied between 4.04-1.90&permil;(mean 3.26 &permil;) and -2.66 &permil; to -1.73 (mean 2.21&permil;) respectively. Whereas, in N1 core fluctuation of &delta;¹⁸O , &delta;¹³C was between -4.22 to -1.17&permil; and 2.66 to-0.94&permil;with a mean of 3.34 and -2.11 &permil; correspondingly. Based on the results of ¹⁴C age and stable isotopes 15 centigrade changes in temperature have occurred during about 22,000 years, Accordingly, 8 warm and cold periods were identified, which the coldest period being the last glacial maximum (Wurm) with a temperature of 13.7&deg;C. Furthermore the highest temperatures related to the pre-glacial and the present periods (about 27- 27.4 &deg; C). Moreover the sedimentology and magnetic susceptibility data confirmed the above results. دریای خزر, مغزه, ایزوتوپ های پایدار, دیرینه اقلیم Caspian Sea, Core, Stable Isotopes, Paleoclimate 89 105 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-529-4&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Bagheri حسین باقری hosseinbagheri@inio.ac.ir 100319475328460012829 100319475328460012829 Yes INIOAS پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی