fa بررسی تأثیر عوامل جوی با تاکید بر گردوخاک بر تغییرات کلروفیل در جنوب شرق دریای خزر (2017-2007) هواشناسی دريا / تغییرات اقلیمی Marine Meteorology / Climate Change پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANyekan;"><strong><span style="background:#2E74B5;"><span style="color:white;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11.0pt;">پیشینه و اهداف:</span></span></span></span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">توده‌های فیتوپلانکتون دریایی اساس و منبع اصلی اکوسیستم آبی هستند که غلظت آن‌ها تحت تأثیر عوامل مختلفی ازجمله گردوخاک تغییر می‌کند. دریای خزر به واسطه نزدیکی به بیابان‌های ترکمنستان تحت تأثیر توفان‌های گردوخاک قرار دارد.</span><br> <strong><span style="background:#2E74B5;"><span style="color:white;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11.0pt;">روش‌ها‌:</span></span></span></span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">هدف از این مطالعه بررسی عوامل جوی به ویژه گردوخاک بر غلظت کلروفیل در جنوب شرق دریای خزر در بازه بلندمدت 2007 تا 2017 است. بدین‌منظور از داده‌های ماهواره آکوا و مدل </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Merra-2</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده شد</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span><span style="font-size:10.0pt;"></span><br> <strong><span style="background:#2E74B5;"><span style="color:white;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشینه کلروفیل و غلظت گردوخاک سطحی در فصل پاییز و بیشینه عمق نوری هواویزها </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(AOD)</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> در فصل تابستان است. در فصل پاییز، کلروفیل در سواحل مازندران و گیلان افزایش قابل توجهی می‌یابد. بیشترین غلظت کلروفیل 2/11 میلی‌گرم بر مترمکعب در سپتامبر در ایستگاه شماره 2 (در نزدیکی سواحل مازندارن) به‌دست آمد. در فصل پاییز افزایش سرعت باد و افزایش تابش خورشیدی دریافتی در منطقه بالکان منجر به افزایش غلظت گردوخاک سطحی شده که همراه با بادهای غربی به دریای خزر انتقال می‌یابد. افزایش تابش خورشیدی منجر به کاهش کلروفیل شده (ضریب همبستگی 41/0- تا 57/0-) درحالی که افزایش سرعت باد منجر به افزایش کلروفیل (ضریب همبستگی 2/0+تا 54/0+) می‌شود. در سپتامبر که غلظت گردوخاک افزایش می‌یابد، کلروفیل نیز افزایش داشته (همبستگی مثبت 34/0+ ) و در بهار که غلظت گردوخاک کاهش می‌یابد، کلروفیل کاهش (همبستگی منفی32/0-) می‌یابد.</span><br> <strong><span style="background:#2E74B5;"><span style="color:white;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">رابطه گردوخاک و کلروفیل در سال‌ها با غلظت گردوخاک متفاوت، مشابه نیست.</span></span></div> <span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#336699;">Background and Objectives:</span></strong></span>&nbsp;Marine phytoplankton masses are the main source of aquatic ecosystems whose concentrations vary due to various factors such as dust. The Caspian Sea is affected by dust storms due to its proximity to the Turkmen deserts.<br> <span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#336699;">Methods:</span></strong></span> The purpose of this study was to investigate atmospheric factors, especially dust, on chlorophyll concentration in the southeast of the Caspian Sea in the long-term period 2007 to 2017. For this purpose, Aqua satellite data and Merra-2 model used.<br> <span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#336699;">Findings:</span></strong></span><span style="background-color:#336699;"> </span>The research findings show that the maximum chlorophyll and surface dust concentration in autumn and the maximum aerosol optical depth (AOD) in summer. In autumn, chlorophyll increases significantly on the shores of Mazandaran and Guilan so that the highest chlorophyll concentration of 11.2 mg / m3 obtained in September at Station No. 2 (near the coast of Mazandaran). The increasing wind speeds and solar radiation in the Balkans have resulted in increased surface dust concentrations that transmitted to the Caspian Sea with western winds in autumn. Increasing solar radiation resulted in a decrease in chlorophyll (correlation coefficient of -0.41 to -0.57) while increasing wind speed resulted in an increase in chlorophyll (correlation coefficient of +0.2 to +0.54). When dust concentration increased, chlorophyll increased (+ 0.34 positive correlation) in September and when dust decreased, chlorophyll decreased (-0.32 negative correlation) in spring.<br> <span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#336699;">Conclusion:</span></strong></span> The relationship between dust and chlorophyll in years with different dust concentrations is not similar. غلظت گردوخاک سطحی, غلظت کلروفیل, دریای خزر, عامل های جوی Surface dust concentration, Chlorophyll concentration, Caspian Sea, weather factors‎ 74 85 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1236-3&slc_lang=fa&sid=1 Elham Mobarak Hassan الهام مبارک حسن mobarak_e@yahoo.com 100319475328460013397 100319475328460013397 Yes Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشگاه آزاد اسلامی اهواز