fa محاسبه تغییرات مکانی ضریب اصطکاک بستری در خلیج فارس اقیانوس شناسی فیزیکی (فیزیک دریا) Physical Oceanography پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" style="position:relative;top:-2.0pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه، به منظور محاسبه تغییرات مکانی ضریب اصطکاک بستری در خلیج فارس از نسخه تغییر یافته مدل سه بعدی هیدروستاتیکی اجزاء متناهی </span></span></span><span style="position:relative;top:-2.0pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">QUODDY-4</span></span></span><span dir="RTL" style="position:relative;top:-2.0pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;استفاده شد. تفاوت این نسخه با نسخه اصلی در مدولی است که برای محاسبه&shy; ی ضریب اصطکاک بستری به مدل اضافه شده است. توزیع مکانی ضریب اصطکاک بستری با استفاده از یک راه&shy;کار هیدرودینامیکی محاسبه گردید که در آن ارتباط ضریب اصطکاک موجی و دیگر مشخصه‌های اصطکاک در لایه&shy; ی مرزی بستری با پارامترهای بدون بعدی نظیر عدد سطحی راسبی، عدد رینولدز برای جریان و فرکانس اینرسی نسبی توصیف می‌گردد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ضریب اصطکاک بستری در خلیج فارس&nbsp; از&nbsp; 0005/0 تا 006/0 متغیر است و در اغلب مناطق خلیج فارس به ویژه در مناطقی که عمق آن&shy;ها از 50 متر بیشتر است، از مقدار ثابت پیش&shy;فرض در مدل های عددی کمتر می باشد. بنابراین استفاده از مقدار ثابت برای ضریب اصطکاک در محیط&shy; های کم عمق و دریاهای کناری مانند خلیج فارس نیازمند تأمل و تمهیدات ویژه ای است.</span></span></span></span> In this research, a modified version of three dimensional hydrostatic finite element QUODDY-4 was used to calculate the spatial variation of bottom friction coefficient in the Persian Gulf. It differs from original one in using an external module for calculation of bottom friction coefficient which was added to the model. Spatial variation of bottom friction coefficient is calculated using a hydrodynamic approach in which relation between wave friction factor and other characteristics of bottom boundary layer is described with non-dimensional parameters like surface Rossby number, Reynolds number for flow and relative inertial frequencies. Results show that friction coefficient varies from 0.0005 to 0.006 in the Persian Gulf and in most places, spatially in regions with depth more than 50 meters, its value is less than default value of this coefficient in the numerical models. Consequently, usage of the constant value for friction coefficient in shallow oceanic basins and marginal seas like the Persian Gulf needs attention and special cares. خلیج فارس, ضریب اصطکاک بستری, مدل عددی QUODDY-4 Persian Gulf, bottom friction coefficient, QUODDY-4 Model 63 72 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1530-1&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Rashidi Ebrahim Hesari اکبر رشیدی ابراهیم حصاری akbar.rashidi@modares.ac.ir 100319475328460011188 100319475328460011188 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Rezvan Salami Abyaneh رضوان سلامی ابیانه abyaneh1@yahoo.com 100319475328460011189 100319475328460011189 No Iranian Institute for Oceanography and Atmospheric Sciences پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی