fa مدل‌سازی آبشستگی در اطراف لوله‌های مستغرق توسط روش دسته‌بندی گروهی داده‌ها مهندسی سواحل، بنادر و سازه های دریایی Coastal Engineering, Ports and Marine strucrures پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;">در این مقاله، الگوی آبشستگی در اطراف لوله های مستغرق که روی بستر رسوبی قرار داشتند، به روش دسته بندی گروهی داده ها&nbsp; (GMDH) شبیه سازی شده است. به منظور بررسی توانایی مدل ترکیبی، از شبیه سازی های مونت کارلو استفاده گردید. همچنین از روش اعتبارسنجی چند لایه ای (k=6) برای بررسی قابلیت مدل های مذکور بهره گرفته شد. در ادامه با استفاده از پارامترهای موثر بر آبشستگی، شش مدل GMDH مختلف توسعه داده شدند. با تجزیه و تحلیل نتایج مدلسازی، مدل برتر معرفی شد. مدل مذکور نتایج آزمایشگاهی را با دقت قابل قبولی پیشبینی نمود. مقادیر ضریب همبستگی، شاخص پراکندگی و خطای جذر میانگین مربعات برابر با 0/914، 0/160 و 0/141 محاسبه شدند. برای مدل برتر نیز روابطی برای پیشبینی آبشستگی اطراف لوله های مستغرق بدست آمد. همچنین با انجام GMDH حساسیت سنجی پارامترهای ورودی، موثرترین پارامتر شناسایی شد. در نهایت، مدل 4 به عنوان مدل برتر شناسایی شد و نسبت فاصله بین لوله و بستر رسوبی قبل از آبشستگی به قطر لوله (e/D) به عنوان موثرترین پارامتر ورودی شناسایی گردید.</div> <div style="text-align: justify;">In this study, scour pattern around submarine pipelines which were located on an erodible bed was simulated using Group Method of Data Handling (GMDH). Also, to assess the performance of hybrid models, the Monte Carlo simulations (MCs) were applied. In the study, the k-fold Cross Validation (k=6) was used for examination of the models ability. Then, using the effective parameters on scour, six various GMDH model were developed. By analyzing the numerical models, the superior model was introduced. The model predicted the experimental results with reasonable accuracy. For instance, correlation coefficient, scatter index and root mean square error were calculated 0.914, 0.160 and 0.141, respectively. For a superior model, some relations were obtained in order to predict the scour around submarine pipelines. In addition, by sensitivity analysis, the most influential&nbsp; parameter was identified. Finally, GMDH 4 model and the ratio of the distance between pipe and erodible bed to diameter pipe (e/D) were introduced as the superior model and the most effective input variable, respectively.</div> آبشستگی, لوله مستغرق, مدل‌سازی, روش دسته‌بندی گروهی داده‌ها, آنالیز حساسیت Scour, Submerged pipeline, Modeling, Group Method of Data Handling (GMDH), Sensitivity analysis. 47 56 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1271-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Shahbazbeygi ابراهیم شهبازبیگی shahbazbigi@yahoo.com 10031947532846009092 10031947532846009092 No Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه fariborz yosefvand فریبرز یوسفوند fariborzyosefvand@gmail.com 10031947532846009093 10031947532846009093 Yes Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه Behrouz Yaghoubi بهروز یعقوبی byaghubi@gmail.com 10031947532846009094 10031947532846009094 No Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه