fa ارزیابی استفاده از متالوتیونین به‌عنوان نشانگر زیستی فلزات سنگین (جیوه، کادمیوم، سرب و مس) در دوکفه‌ای Crassostrea gigas در منطقه بندر امام خمینی(ره) پژوهشي Research/ Original/ Regular Article در این مطالعه از غلظت متالوتیونین به‌عنوان نشانگر زیستی فلزات سنگین به‌منظور پایش زیستی فلزات جیوه، کادمیوم، سرب و مس در دو‌کفه‌ای Crassostrea gigas در منطقه بندر امام خمینی‌(ره) استفاده شده است. به این منظور صدف‌های متصل به اسکله‌های بندر امام خمینی از 5 ایستگاه شامل اسکله پتروشیمی، داک سرسره، اسکله 15، اسکله 28 و اسکله 33 در اسفند ماه 1388 جمع‌آوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. در آزمایشگاه پس از مراحل آماده‌سازی و هضم شیمیایی، میزان فلزات سنگین بافت نرم دو‌کفه‌ای‌ها با دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری گردید. میزان متالوتیونین نیز پس از مراحل استخراج و رسوب‌دهی به‌روش اسپکتروفتومتری سنجش شد. میانگین غلظت‌های جیوه، کادمیوم، سرب و مس در بافت نرم دوکفه‌ای‌های نمونه برداری شده به‌ترتیب 77/2±12/3، 98/3±34/10، 30/3±1/7 و 17/66±57/440 میکرو‌گرم بر گرم وزن خشک و دامنه غلظت متالوتیونین از 53/5±5/96 تا 34/7±75/185 میکرو‌گرم بر گرم وزن تر در صدف‌های نمونه‌برداری شده از ایستگاه‌های مختلف بود. بیشترین مقادیر جیوه، سرب و مس در صدف های اسکله پتروشیمی و بیشترین غلظت کادمیوم در صدف‌های اسکله 15 اندازه‌گیری شد. صدف‌های ایستگاه اسکله 28 کم‌ترین مقادیر آلودگی فلزات اندازه‌گیری شده را نشان دادند. به‌همین ترتیب کمترین میزان سنتز متالوتیونین نیز در صدف‌های اسکله 28 مشاهده شد. بالاترین سطوح متالوتیونین در صدف‌های اسکله 15 گزارش شد. در بین فلزات مطالعه شده همبستگی قوی و مثبتی بین غلظت‌های کادمیوم و متالوتیونین در صدف‌های مورد مطالعه در تمام ایستگاه‌ها مشاهده شد (01/0P<). سایر فلزات همبستگی معنا‌داری با متالوتیونین نشان ندادند (05/0P >). از نتایج حاصله استنباط می‌گردد که می‌توان از متالوتیونین دوکفه‌ای C.gigas به‌عنوان نشانگر زیستی فلز کادمیوم در منطقه بندر امام خمینی استفاده نمود. The present study aimed to validate the potential use of MTs as a biomarker of Hg, Cd, Pb and Cu exposure in soft tissue of oysters Crassostrea gigas in Imam Khomeini port. For this purpose, oysters from the same size were sampled on March 2010 from 5 different locations including harbors of Petroshimi, Doc Sorsoreh, 15, 28 and 33 in the Imam Khomeini port. The samples were freeze dried and acid digested in order to determine their heavy metal content. MT contents of oysters were extracted first and then after precipitation by ethanol/chloroform, they were measured by spectrophotometry method. Results indicated that the content of Hg, Cd, Pb and Cu in the oysters’ soft tissue were 3.12±2.77, 10.34±3.98, 7.1±3.30 and 440.57±66.17 µg/g of dry weight respectively. MT concentrations in the oysters of different stations ranged from 96.5±5.53 to 185.75±7.34 µg/g of wet weight. the Highest level of Hg, Pb and Cu were measured in harbor of Petroshimi while the highest level of Cd was measured in harbor no 15. The oysters from harbor no 28 contained the lowest level of all measured metals. Also the lowest amount of MT synthesis observed in the oysters from harbor no 28. The highest level of MT was measured in oysters from harbor no 15. Among the studied metals, Cd showed a strong and direct correlation with MT level in the oysters (P<0/01). Such correlation was not found for other metals (P >0/05). It is concluded that MT is an appropriate biomarker for Cd contamination in oysters from Imam Khomeini port. متالوتیونین، نشانگر زیستی، فلزات سنگین، دوکفه‌ای Crassostrea gigas، بندر امام خمینی، خلیج فارس Metallothionein, Biomarker, Heavy metals, Oyster Crassostrea gigas, Imam Khomeini port, Persian Gulf. 27 39 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-64&slc_lang=fa&sid=1 Ali Azimi علی عظیمی 1003194753284600920 1003194753284600920 No Alireza Safahieh علیرضا صفاهیه safahieh@hotmail.com 1003194753284600921 1003194753284600921 Yes Ali Dadollahi Sohrab علی داداللهی سهراب 1003194753284600922 1003194753284600922 No Hossein Zolgharnein حسین ذوالقرنین 1003194753284600923 1003194753284600923 No Behnaz Saffar بهناز صفار 1003194753284600924 1003194753284600924 No Ahmad Savari احمد سواری 1003194753284600925 1003194753284600925 No