این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات تابع قوانین کمیته اخلاق درانتشار (COPE) است و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید.
گروه اقیانوس شناسی فیزیکی ، پژوهشکده علوم اقیانوسی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران ، jamshidi@inio.ac.ir
چکیده: (11 مشاهده)
پیشینه و اهداف:دریای خزر بزرگترین پهنه آبی محصور در خشکی از اهمیت ویژه ای بین کشورهای منطقه اوراسیا برخوردار است. با توجه به گستردگی، وجود منابع زیستی و ماهیان خاویاری ارزشمند آن، تحقیقات در مورد این زیستبوم دریایی از اولویتهای علم اقیانوسشناسی است. در مطالعات انجام شده قبلی، عمدتا پایش میزان کلروفیل-a در بخش جنوبی دریای خزر بر اساس تحلیل مجموعه دادههای ماهوارهای بوده است و بررسی توزیع عمودی غلظت کلروفیل و تغییرات آن در لایههای عمیقتر آب دریای خزر جنوبی به خوبی امکانپذیر نبوده است. از سوی دیگر پایش و مطالعه مستمر غلظت اکسیژن محلول در دریای خزر به عنوان پارامتر حیاتی دیگر مورد توجه قرار گرفت. هدف از این تحقیق، مطالعه تغییرات مکانی و زمانی برخی پارامترهای مهم نظیر کلروفیل-آ، اکسیژن محلول و pH در بخش جنوبی دریای خزر است. روشها:روش انجام تحقیق تحلیل داده های میدانی جمعآوری شده با استفاده از دستگاه نیمرخ بردار پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب دریا است. اطلاعات مورد نظر از ایستگاههای ثابت برنامه ریزی شده در راستای مقاطع عرضی در نوار جنوبی دریای خزر برداشت شد. یافتهها:نتایج مربوط به تغییرات مکانی و زمانی مولفههای کلروفیل-آ، اکسیژن محلول و pHدر فصول مختلف ارائه شد. یافتهها نشان داد که ماکزیمم مقادیر کلروفیل در لایه های زیر سطح و در اعماق حدود 10 متر اندازهگیری شده است. عمدتا پارامتر دما و عمق (فشار) به عنوان عوامل موثر در تغییرات اکسیژن محلول مشاهده شدند. نتیجهگیری: براساس تحلیلهای انجام شده مقادیر قابل توجه اکسیژن محلول و کلروفیل در لایه زیر سطحی آب دریا ایجاد میشود و این نکته از نظر جنبههای زیست محیطی و شیلاتی حائز اهمیت است. پیشنهاد میشود علیرغم هزینه های زیاد عملیات میدانی و محدودیتهای موجود برای اندازهگیریهای دستگاهی تحقیقات در ماههای مختلف سال و مناطق مورد مطالعه گستردهتری ادامه یابد.
.jpg)
