[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی ::
اطلاعات نشریه::
راهنمای نویسندگان::
بخش داوری::
ثبت نام و اشتراک::
سیاست های نشریه::
آمار و ارقام نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
تسهیلات پایگاه::
سامانه های پژوهشگاه::
تماس با ما::
::
فرمت مقالات نشریه

فرمت مقاله برای نگارندگان
لطفا قبل از ارسال مقاله، بخش
شیوه‌نامه نگارش مقالات
را مطالعه و مقاله خود را با فرمت جدید نشریه مطابقت دهید 

..
پایگاه ها و نمایه ها


AWT IMAGE
AWT IMAGE
AWT IMAGE

AWT IMAGE

AWT IMAGE

..
CC BY
تبعیت از قوانین COPE

 
این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات تابع قوانین کمیته اخلاق درانتشار (COPE) است و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید.
..
:: دوره 13، شماره 52 - ( 1401 ) ::
جلد 13 شماره 52 صفحات 47-29 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات، آب و ماکروبنتوزهای تالاب هورالعظیم (خوزستان)
لنا الباجی ، سیما سبزعلیپور ، ابوالفضل عسکری ساری ، خوشناز پاینده ، مریم محمدی روزبهانی
، Shadi582@yahoo.com
چکیده:   (3328 مشاهده)
پیشینه و اهداف: شیمیایی آب نمی‌­تواند اطلاعات کاملی از میزان دسترسی زیستی به فلزات در محیط زیست را بدهد، در حالی که بررسی این ذخیره در زنجیره آب، رسوب و ماکروبنتوز می‌­تواند میزان چرخش و خطر ذخیره را در  بوم‌سازگان نمایان­‌تر کند. تالاب هورالعظیم در غرب استان خوزستان قرار گرفته است که بخش‌های وسیعی از آن به دلیل توسعه میدان نفتی آزادگان خشک شده و گسترش آلودگی فلزات سنگین در محیط آن، می­‌تواند زمینه بروز خطرات جدی را برای این زیست بوم و انسان­‌های پیرامون آن فراهم کند. از این‌رو مطالعه­ حاضر با هدف ارزیابی غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل، سرب و وانادیوم در آب، رسوبات و ماکروبنتوزهای تالاب هورالعظیم. به عنوان منطقه‌­ای با فعالیت­­‌های نفتی بالا انجام شده است.
روش ها : این مطالعه در زمستان 1396 به منظور بررسی غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل، سرب و وانادیوم در 8 ایستگاه در تالاب هورالعظیم انجام شد. جامعه آماری برای سنجش فلزات سنگین با سه تکرار شامل 24 نمونه آب، 24 نمونه رسوب و 24 نمونه ماکروبنتوز بود. در این میان، گونه‌­های موجود در نمونه­‌های ماکروبنتوزی پس از شستشو در الک 5/0 میکرون، شناسایی شدند. پس از هضم نمونه‌­ها، غلظت عناصر توسط دستگاه طیف‌سنج نشری پلاسمای جفت شده القایی (ICP-OES) مدل Vista Pro Axial اندازه‌­گیری شد. مقایسه داده­‌های فلزات سنگین نمونه‌­های آب و رسوب با استفاده از نرم‌­افزار SPSS23 صورت پذیرفت. همچنین به منظور بررسی پراکنش نرمال نتایج از آزمون Shapiro-wilk استفاده شد. از روش آماری تحلیل واریانس یک طرفه نیز برای مقایسات کلی و از آزمون توکی جهت مقایسات چندگانه و معنی‌­دار بودن اختلاف‌­ها در سطح 95 درصد استفاده شد.
یافته ها:غلظت فلزات سنگین در رسوبات بالاتر از آب و ماکروبنتوزها بود. در حالی که غلظت این فلزات در ماکروبنتوزها در مقایسه با آب نیز بالاتر بود(0.05P< ). فلزات سنگین در ایستگاه 1 (چذابه) به عنوان ایستگاه­ فاقد فعالیت نفتی، کمترین غلظت و در ایستگاه 4 (حد فاصل پد 3 تا پد 12) به عنوان ایستگاه با فعالیت نفتی زیاد، بالاترین سطح را داشتند (05/0P<). ایستگاه حدفاصل پد 3 تا پد 12 به همراه ایستگاه حد فاصل پد 9 تا پد 12 برای  تمامی فلزات بالاترین شاخص غنی‌شدگی را داشتند. کمترین میزان شاخص غنی­‌شدگی نیکل ، وانادیوم و کادمیوم در ایستگاه چذابه و کمترین میزان شاخص غنی‌­شدگی سرب در ایستگاه شط علی اندازه­‌گیری شد. در خصوص شاخص فاکتور آلودگی فلزات سنگین، ایستگاه­ حدفاصل پد 3 تا پد 12 با مقادیر4، 16/1 ، 86/0 و 41/3 برای عناصر کادمیوم، نیکل، سرب و وانادیوم بالاترین میزان این شاخص را داشتند. همچنین ایستگاه چذابه با مقادیر 25/3، 18/0 و 54/0 برای فلزات کامیوم، نیکل و وانادیوم و ایستگاه شط علی با مقدار 58/0 برای فلز سرب کمترین میزان این شاخص را از خود نشان دادند. ایستگاه حد فاصل پد 3 تا پد 12 با مقدار 92/1 نیز  بالاترین میزان شاخص PLI را داشت. در ایستگاه­‌های مورد بررسی در تالاب هورالعظیم 10 خانواده ماکروبنتوز (Valvatidae, Unionidae, Thiaridae, Hydrobiidae, Physidae, Chironomidae, Ceratopogonidae, Sinmuliidae, Gomphidae و Tipulidae) و 11 جنس شناسایی شد. دراین میان، ایستگاه چذابه با مقدار 8/43 بالاترین میزان شاخص زیستی BMWP و با مقدار 86/4 بالاترین میزان شاخص زیستی ASPT را  از خود نشان داد.
نتیجه گیری:  در نهایت نیز مشخص گردید که با توجه به تداوم فعالیت‌های استخراج نفت و تخلیه آلاینده‌­های سمی به تالاب هورالعظیم، پتانسیل زیادی جهت افزایش سریع و تجمعی غلظت فلزات به ویژه وانادیوم و کادمیوم و عبور آنها از حد بحرانی وجود دارد. همچنین شاخص‌های سنجش شدت آلودگی رسوبات، ایستگاه حد فاصل پد 3 تا پد 12 را به عنوان آلوده‌ترین ایستگاه در تالاب هورالعظیم در مقایسه با ایستگاه چذابه نشان دادند. وجود همبستگی بین میزان غلظت فلزات سنگین در رسوب و ماکروبنتوز علاوه بر اینکه تأکیدکننده جذب و انتقال فلزات در طول زنجیره غذایی است، نشان داد که می‌توان از ماکروبنتوزها به عنوان بهترین شاخص‌های زیستی استفاده نمود.
 
واژه‌های کلیدی: ماکروبنتوز، ذخیره زیستی، مواد نفتی، شاخص BMWP، شاخص آلودگی، شاخص ASPT
متن کامل [PDF 2083 kb]   (758 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: محيط ­زيست دريا / آلودگی دریا
دریافت: 1400/7/7 | ویرایش نهایی: 1402/2/30 | پذیرش: 1401/2/28 | انتشار الکترونیک: 1401/10/15



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Albaji L, sabzalipour S, askary sari A, Payandeh K, Mohammadi Rouzbahani M. Evaluation of heavy metal pollution in sediments, water and macrobenthos of Hur Al-Azim wetland (Khuzestan). Journal of Oceanography 2023; 13 (52) :29-47
URL: http://joc.inio.ac.ir/article-1-1688-fa.html

الباجی لنا، سبزعلیپور* سیما، عسکری ساری ابوالفضل، پاینده خوشناز، محمدی روزبهانی مریم. ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات، آب و ماکروبنتوزهای تالاب هورالعظیم (خوزستان). اقیانوس شناسی. 1401; 13 (52) :29-47

URL: http://joc.inio.ac.ir/article-1-1688-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 52 - ( 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه علمی پژوهشی اقیانوس شناسی Journal of Oceanography
Persian site map - English site map - Created in 0.1 seconds with 40 queries by YEKTAWEB 4657