[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 12، شماره 47 - ( 1400 ) ::
جلد 12 شماره 47 صفحات 92-84 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی میکروپلاستیک‌ها در رسوبات سواحل دریای خزر (منطقه مورد مطالعه، سواحل استان گیلان)
محسن محمدی گلنگش*، علی عچرش، علی محمد صنعتی
دانشگاه گیلان ، mohammadi2g@gmail.com
چکیده:   (1407 مشاهده)
پیشینه و اهداف:  محصولات پلاستیکی به دلیل سهولت در تولید، انعطاف‌پذیری، مقاومت و صرفه اقتصادی از روند رو به رشدی درجهان برخوردار می‌باشند. این محصولات در بخش‌های وسیعی از صنایع ازجمله: ساختمان، خودرو، صنایع دریایی، هوا و فضا، برق و الکترونیک، حمل و نقل، پزشکی و دارویی، آرایشی و بهداشتی، رنگ، کشاورزی، لوازم خانگی و... کاربرد دارند؛ به‌طوری‌که می‌توان گفت امروزه پلاستیک بخشی از زندگی بشر شده و کسی نمی‌تواند ادعا کند که روزانه با پلاستیک در ارتباط نیست. این موضوع به‌خوبی نشان می‌دهد محیط زیست کره زمین با حجم عظیمی از بار آلودگی پلاستیک در هوا، خاک و آب مواجه است و این نگرانی‌ها با تجزیه بسیار کند این ترکیبات در طبیعت نیز بیشتر می‌شود. وجود ترکیباتی مانند فتالات و بیس فنل‌ها در ساختار پلاستیک‌ها که اثرات سرطان‌زایی و اختلالات هورمونی آنها برای انسان گزارش شده است. این موضوع نیز نگرانی‌های بشر را علاوه بر محیط زیست در بخش سلامت عمومی نیز تشدید کرده است. دانشمندان با مطالعه در تغییر ساختار شیمیایی پلاستیک‌ها به اشکال زیست تخریب‌پذیر، معرفی محصولات چایگزین و شناسایی کانون‌های آلودگی سعی در کنترل رشد لجام گسیخته آنها در محیطزیست را دارند. بزرگترین پیگره آبی بسته دریای خزر با دارا بودن گونه‌های منحصر به‌فرد ماهیان خاویاری و شرایط اکولوژیک شکننده یکی از اکوسیستم‌هایی است که ورود پلاستیک در آن به دلیل روند رو به رشد توسعه در کشورهای پیرامون آن در حال افزایش است. نظر به اهمیت موضوع این تحقیق در سواحل جنوبی غربی دریای خزر در محدوده استان گیلان انجام شد.
روش‌ها‌:  در این تحقیق نمونه ­برداری از رسوبات سواحل جنوب غربی دریای خزر از 13 ایستگاه در ماه­ های شهریور و مهر 1397 انجام شد. نمونه های رسوب به مقدار 3 کیلوگرم از هر ایستگاه از بخش سطحی 0-5 سانتیمتری برداشت گردید.. نمونه ها پس از آبگیری در دمای 60 درجه خشک شدند و سپس به منظور همگن سازی از الک با مش 5 میلیمتر عبور داده شدند. .بمنظور جداسازی میکروپلاستیک ­ها از نمونه­ های رسوب از روش استخراج دو مرحله ­ای بر اساس چگالی با استفاده از دو محلول اشباع تهیه شده از  NaCl و  NaIاستفاده گردید. تفکیک تعداد قطعات، شکل و رنگ میکرو پلاستیک ها  در رسوبات با استفاده از استریو میکروسکوپ انجام شد. به منظور شناسایی ساختار شیمیایی میکرو پلاستیک های جمع آوری شده از دستگاه طیف ­سنج تبدیل فوریه مادون قرمز استفاده شد
یافته‌ها:  در مجموع 909 قطعه میکروپلاستیک در رسوبات منطقه شمارش  شدند نتایج نشان داد که مقدار میکروپلاستیک ­ها در مراکز توریستی و تجاری مانند آستارا، بندرانزلی، منطقه آزاد کاسپین و چمخاله نسبت به سایر ایستگاه­ ها از کمیت بیشتری برخوردار بودند. مطالعات فیزیکی و ظاهری میکرو پلاستیک های جدا شده از نمونه ها نشان داد که از  لحاظ شکل، میکروپلاستیک ­ها در 3 دسته رشته­ ای، قطعات متلاشی و غشایی قرار دارند. آنالیز ساختار شیمیایی نمونه های به دست آمده  بر اساس طیف سنجی  نشان داد که میکرو پلاستیک های منطقه مورد مطالعه از 4 نوع پلیمر مختلف  پلی­اتیلن، پلی­پروپیلن، پلی­استر و پلی­استایرن می باشند. نتایج این پژوهش نشان داد که میانگین اندازه ذرات میکروپلاستیک، 06/1 ± 43/1 میلی­متر می باشند.
نتیجه‌گیری:  براساس نتایج به دست آمده، مراکز تجاری و توریستی نقش عمده ای در انتشار میکرو پلاستیک ها در منطقه مورد مطاله دارند استفاده مداوم  از تور های ماهیگیری و طناب های پلاستیک در صنعت صیادی از منابع دیگر این نوع از آلودگی در منطقه می باشند. بین نمونه های مورد مطالعه، میکرو پلاستیک های با ساختار پلی اتیلن بیشترین سهم را در بین گروه های  پلی استر، پلی پروپیلن و پلی استایرن داشت که این موضوع گسترش استفاده از کیسه های پلاستیکی و بطری های پلاستیکی را در مناطق توریستی در افزایش این نوع پلیمر را به خوبی نشان می دهد. اندازه­ی ریز میکروپلاستیک­ها مورد مطالعه علاوه بر قدرت بلع بیشتر توسط آبزیان توانایی بالای آن­ها به­عنوان بستری مناسب برای جذب سایر آلاینده­ها را نیز نشان می­دهد.
واژه‌های کلیدی: میکروپلاستیک، دریای خزر، رسوبات، استان گیلان
متن کامل [PDF 1952 kb]   (303 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: محيط ­زيست دريا / آلودگی دریا
دریافت: 1399/12/1 | ویرایش نهایی: 1400/12/18 | پذیرش: 1400/4/22 | انتشار الکترونیک: 1400/7/15



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohammadi Galangash M, Echresh A, Sanati A M. Investigation of microplastics in coastal sediments of the Caspian Sea(Guilan province , Iran). joc. 2021; 12 (47) :84-92
URL: http://joc.inio.ac.ir/article-1-1638-fa.html

محمدی گلنگش محسن، عچرش علی، صنعتی علی محمد. بررسی میکروپلاستیک‌ها در رسوبات سواحل دریای خزر (منطقه مورد مطالعه، سواحل استان گیلان). نشریه علمی - پژوهشی اقیانوس شناسی. 1400; 12 (47) :92-84

URL: http://joc.inio.ac.ir/article-1-1638-fa.html



بازنشر اطلاعات
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 47 - ( 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه علمی پژوهشی اقیانوس شناسی Journal of Oceanography
Persian site map - English site map - Created in 0.09 seconds with 28 queries by YEKTAWEB 4419