Journal of Oceanography

fa اثر نظرات مشورتی اقلیمی بر توسعه حقوق دریاها Effect of climate change advisory opinions on the development of law of the sea حقوق دریا (بین الملل، خصوصی، عمومی) Law of the Sea پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"><w:sdt contentlocked="t" docpart="398DCC24BE924FFA96448CA8175208BA" id="-1910771943">پیشینه و مبانی نظری پژوهش: </w:sdt> شناسایی تغییرات اقلیمی، به عنوان یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مشترک بشریت، تحولاتی را در عرصه حقوق بین‌الملل رقم زده است. صرف نظر از تدوین سه کنوانسیون مهم در این زمینه، یعنی کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد در زمینه تغییرات اقلیمی (1992)، پروتکل کیوتو (1997) و توافقنامه پاریس (2015)، صدور نظرات مشورتی از جانب سه مرجع قضایی، دیوان بین‌المللی حقوق دریاها (ایتلوس)، دیوان بین آمریکایی حقوق بشر و دیوان بین‌المللی دادگستری، قلمروی تعهدات حقوقی دولت‌ها در مقابله با تغییرات اقلیمی را گسترش داده اند. یکی از عناصر طبیعی مهم مؤثر بر و متأثر از تغییرات اقلیمی، دریاها و اقیانوس‌ها هستند. هدف این نوشتار، آن است که مشخص نماید یافته‌های نظرات مشورتی دیوان بین‌المللی حقوق دریاها و دیوان بین‌المللی دادگستری چه نقشی در توسعه قلمروی حقوق دریاها در مقابله با تغییرات اقلیمی داشته است. <w:sdt contentlocked="t" docpart="398DCC24BE924FFA96448CA8175208BA" id="-43291168">روش‌شناسی: </w:sdt> روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و تطبیقی است. به این ترتیب که این پژوهش نخست به توصیف، تحلیل و تطبیق یافته‌های دو نظر مشورتی صادره از  دیوان بین‌المللی حقوق دریاها و دیوان بین‌المللی دادگستری با یکدیگر می‌پردازد و سپس، با توجه به سکوت کنوانسیون حقوق دریاها (1982) در موضوع تغییرات اقلیمی، اثرات این دو نظر را بر توسعه هنجاری حقوق دریاها تبیین می‌کند. شیوه گردآوری منابع در این روش، روش کتابخانه‌ای است. به نحوی که با مطالعه رویه قضایی، اسناد بین‌المللی، مقالات و کتب، توصیف و تحلیل در موضوع پژوهش صورت می‌گیرد. <w:sdt contentlocked="t" docpart="398DCC24BE924FFA96448CA8175208BA" id="-2054305338">یافته‌ها: </w:sdt> کنوانسیون 1982 حقوق دریاها، که نظم حقوقی بین‌المللی دریایی کنونی را پایه‌گذاری کرده است، قبل از شناسایی آثار زیانبار تغییرات اقلیمی تدوین شده است. از این رو، فاقد مقرره صریحی در رابطه با تعهدات دولت‌ها در مقابله با تغییرات اقلیمی و آثار آن است. در حالی که، از یک سو، پهنه‌های آبی به عنوان جاذب گازهای گلخانه‌ای نقش زیادی در کاهش تغییرات اقلیمی دارند و از سوی دیگر فعالیت‌های دریایی مانند اکتشاف نفت و منابع معدنی در دریا، صنعت کشتیرانی و... از جمله فعالیت‌های انتشاردهنده گازهای گلخانه‌ای هستند. همچنین در صورت تشدید تغییرات اقلیمی و بروز آثاری مانند گرم شدن و اسیدی شدن آب دریاها، بالا آمدن سطح آب دریاها و... محیط زیست دریایی و جوامع ساحلی در معرض خطر قرار می‌گیرند. از این رو، شناسایی تعهدات دولت‌ها در مقابله با تغییرات اقلیمی و سازگاری بیشتر با آن در پهنه‌های دریایی که در دو نظر مشورتی مذکور به تفصیل بیان شده است، ضرورت دارد. <w:sdt contentlocked="t" docpart="398DCC24BE924FFA96448CA8175208BA" id="417220428">نتیجه‌گیری: </w:sdt> نظرات مشورتی اقلیمی ایتلوس و دیوان بین‌المللی دادگستری، ضمن کمک به یکپارچگی بیشتر حقوق بین‌الملل در مقابله با تغییرات اقلیمی، با ارائه تفسیری پویا از کنوانسیون حقوق دریاها، به توسعه قواعد آن، در دو حوزه حفاظت از محیط زیست دریایی و رویارویی با بالاآمدن سطح آب دریاها کمک کرده است. شناسایی انتشار گازهای گلخانه‌ای به عنوان یکی از مصادیق آلودگی دریایی و تبیین مفهوم مراقبت مقتضی، از جمله تحولات حقوقی مهم در زمینه حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر تغییرات اقلیمی است. همچنین تأیید ثبات خطوط دریایی و استمرار دولت بودگی سرزمین‌های درحال غرق، اطمینان خاطر بیشتری برای دولت‌ها، به ویژه دولت‌های جزیره‌ای کوچک است که به یکی از خلأهای هنجاری حقوق بین‌الملل در زمینه مقابله با افزایش آب دریاها پاسخ گفته است.</div> <div style="text-align: justify;"><w:sdt contentlocked="t" docpart="D9D0BDE2D0204F28BFDA5FA275A6A0AF" id="1334564118">Background and Theoretical Foundations:</w:sdt> The identification of climate change as one of the most significant common concerns of humanity has brought about developments in the field of international law. Apart from the formulation of three major conventions in this area—namely the United Nations Framework Convention on Climate Change (1992), the Kyoto Protocol (1997), and the Paris Agreement (2015)—the issuance of advisory opinions by three judicial bodies, namely the International Tribunal for the Law of the Sea (ITLOS), the Inter-American Court of Human Rights, and the International Court of Justice (ICJ), has expanded the scope of states' legal obligations in addressing climate change. One of the key natural elements both affecting and affected by climate change is the seas and oceans. This paper aims to determine the role that the findings of the advisory opinions of ITLOS and the ICJ in the development of the law of the sea in combating climate change. <w:sdt contentlocked="t" docpart="D9D0BDE2D0204F28BFDA5FA275A6A0AF" id="86888520">Methodology:</w:sdt> This research employs a descriptive-analytical and comparative method. Accordingly, the study first describes, analyzes, and compares the findings of the two advisory opinions issued by ITLOS and the ICJ. Then, considering the silence of the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS, 1982) on the issue of climate change, it explains the impacts of these two opinions on the normative development of the law of the sea. The data collection method is library-based, involving the study of judicial precedents, international documents, articles, and books to describe and analyze the research topic. <w:sdt contentlocked="t" docpart="D9D0BDE2D0204F28BFDA5FA275A6A0AF" id="-794132767">Findings:</w:sdt> UNCLOS 1982, which established the current international legal order for the seas, was drafted before the harmful effects of climate change were recognized. Therefore, it contains no explicit provisions regarding states' obligations to combat climate change and its impacts. Meanwhile, on the one hand, oceans act as sinks for greenhouse gases and play a major role in mitigating climate change; on the other hand, maritime activities such as offshore oil and mineral exploration, the shipping industry, and others are sources of greenhouse gas emissions. Furthermore, if climate change intensifies and leads to effects such as ocean warming and acidification, sea-level rise, and so on, the marine environment and coastal communities will be at risk. Hence, it is necessary to identify states' obligations to mitigate climate change and enhance adaptation in maritime areas, as elaborated in the two aforementioned advisory opinions. <w:sdt contentlocked="t" docpart="D9D0BDE2D0204F28BFDA5FA275A6A0AF" id="-563871280">Conclusion:</w:sdt> The climate-related advisory opinions of ITLOS and the ICJ, while contributing to greater integration of international law in addressing climate change, have helped develop the rules of the law of the sea through an evolutionary interpretation of the United Nations Convention on the Law of the Sea in two key areas: the protection of the marine environment and addressing sea-level rise. The recognition of greenhouse gas emissions as a form of marine pollution and the elaboration of the concept of due diligence are among the significant legal developments in the protection of the marine environment against climate change. Moreover, the affirmation of the stability of maritime baselines and the continuity of statehood for territories undergoing submersion provides greater assurance for states—especially small island states—thereby addressing one of the normative gaps in international law regarding responses to sea-level rise</div> بالاآمدن آب دریاها, تغییرات اقلیمی, حفاظت از محیط زیست دریایی, حقوق دریاها Climate Change, Law of the Sea, Marine Environment Protection, Sea-Level Rise 0 0 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1882-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Rashidi مهناز رشیدی ma.rashidi@shahed.ac.ir 100319475328460015768 100319475328460015768 Yes Shahed University استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد