Journal of Oceanography

fa پاسخ و عملکرد جوامع حشرات آبزی EPT (Ephemeroptera, Plecoptera and Trichoptera) و Diptera به کیفیت آب رودخانه گرگر (استان خوزستان) The response and function of aquatic insects communities EPT (Ephemeroptera, Plecoptera and Trichoptera) and Diptera to water quality of the Gar Gar River (Khuzestan Province شیلات و آبزیان Fisheries and Aquaculture پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"><w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-1910771943">پیشینه و اهداف:</w:sdt> یکی از مناسب ترین روش های علمی برای بررسی تأثیر فعالیت های انسانی بر کیفیت آب رودخانه ها و تعیین سلامت اکولوژیک آبها ارزیابی و پایش بیولوژیکی آبها از طریق حشرات آبزی می باشد. آنها رایج ترین موجودات برای فعالیت های پایشی محسوب می شوند. به همین منظور این مطالعه با هدف پاسخ و عملکرد جوامع حشرات آبزی EPT  و Diptera نسبت به کیفیت آب رودخانه گرگر (استان خوزستان) با استفاده از شاخص های زیستی انجام شده است. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-43291168">روش‌ها‌:</w:sdt> این مطالعه در سال 1397 به‌صورت فصلی در پنج ایستگاه در طول رودخانه گرگر (کارون)، استان خوزستان صورت گرفته است. نمونه‌های جوامع کفزی با گرب پترسون و سوربر (سطح مقطع هر دو 225 سانتی‌متر مربع) جمع‌آوری و <a name="_Hlk220565133">پس از شستشو با الک‌ 500 میکرون و رنگ‌آمیزی با رزبنگال با غلظت یک گرم در لیتر به مدت 45 دقیقه، در الکل اتیلیک 96 درجه فیکس </a>و سپس شناسایی و شمارش گردید. فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب شامل دما، اکسیژن محلول، شوری و pH با دستگاه مولتی‌پارامتر اندازه‌گیری شد. هم چنین شاخص های تنوع شامل غنای کل، غنای EPT و نسبت فراوانی EPT/CHIR  نیز محاسبه گردید. <a name="_Hlk220579954">داده ها با نرمافزارهای</a>  PAST ver.2.17، SPSS 21  و Excel 2010 تحلیل و نرمال بودن توزیع دادهها بر اساس آزمون Kolmogorov – Smirnov بررسی شد. اختلاف معنیدار بین پارامترها در فصول و ایستگاههای نمونهبرداری از طریق آنالیز واریانس یک طرفه One-way ANOVA Single factor انجام شد و مقایسه میانگینها بر اساس آزمون دانکن در سطح اطمینان 95% (05/0= a) بررسی گردید. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-2054305338">یافته‌ها:</w:sdt> در این تحقیق در مجموع 4 رده، 27 خانواده، 5 جنس و 25 گونه از حشرات آبزی شناسایی و شمارش شد. بیشترین درصد فراوانی به ترتیب مربوط به Diptera با71/0 درصد، Ephemeroptera با 24 درصد و Trichoptera با 5/4 درصد نسبت به کل جمعیت حشرات آبزی بوده است. بر اساس شاخص هیلسنهوف، کیفیت آب منطقه مورد مطالعه در چهار ‌طبقه کیفی مناسب، نسبتاً ضعیف، ضعیف و بسیار ضعیف طبقه بندی گردید. در این مطالعه بیشترین فراوانی مربوط به جنس Austrosimulium sp. از خانواده  Simulidae از رده دوبالان گزارش شده است. بیشترین و کمترین میزان شاخص غنای کل به ترتیب در ایستگاه‌های 2 و 3 مشاهده گردید. در طی دوره بررسی فقط در ایستگاه‌های 2 و 1 مقادیر شاخص غنایEPT  بالا بود. ایستگاه‌ 1 بیشترین میزان شاخص نسبت فراوانی EPT/CHIR را به خود اختصاص داده و بهترین وضعیت  را  از  این  نظر داشته  است. شاخص شانون، ایستگاه‌های مورد مطالعه در وضعیت کیفی ضعیف و بد ارزیابی نمود. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="417220428">نتیجه‌گیری:</w:sdt> بر اساس شاخص هیلسنهوف، کیفیت آب منطقه مورد مطالعه در چهار ‌طبقه کیفی مناسب، نسبتاً ضعیف، ضعیف و بسیار ضعیف طبقه بندی گردید. هم جنین شاخص شانون، ایستگاه‌های مورد مطالعه را در وضعیت کیفی ضعیف و بد ارزیابی نمود. با توجه به نتایج مطالعه حاضر و با عنایت به اینکه شاخص‌های فیزیکوشیمیایی معمولاً تغییرات سریع و مقطعی را ردیابی نموده و قادر به نشان دادن پاسخ‌های بیولوژیکی جوامع کفزی در بلند مدت نیستند می توان بیان نمود که استفاده از حشرات آبزی EPT و Diptera به عنوان شاخص زیستی برای ارزیابی کیفیت آب روش مناسبی می باشد. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-1910771943">پیشینه و اهداف:</w:sdt> یکی از مناسب ترین روش های علمی برای بررسی تأثیر فعالیت های انسانی بر کیفیت آب رودخانه ها و تعیین سلامت اکولوژیک آبها ارزیابی و پایش بیولوژیکی آبها از طریق حشرات آبزی می باشد. آنها رایج ترین موجودات برای فعالیت های پایشی محسوب می شوند. به همین منظور این مطالعه با هدف پاسخ و عملکرد جوامع حشرات آبزی EPT  و Diptera نسبت به کیفیت آب رودخانه گرگر (استان خوزستان) با استفاده از شاخص های زیستی انجام شده است. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-43291168">روش‌ها‌:</w:sdt> این مطالعه در سال 1397 به‌صورت فصلی در پنج ایستگاه در طول رودخانه گرگر (کارون)، استان خوزستان صورت گرفته است. نمونه‌های جوامع کفزی با گرب پترسون و سوربر (سطح مقطع هر دو 225 سانتی‌متر مربع) جمع‌آوری و <a name="_Hlk220565133">پس از شستشو با الک‌ 500 میکرون و رنگ‌آمیزی با رزبنگال با غلظت یک گرم در لیتر به مدت 45 دقیقه، در الکل اتیلیک 96 درجه فیکس </a>و سپس شناسایی و شمارش گردید. فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب شامل دما، اکسیژن محلول، شوری و pH با دستگاه مولتی‌پارامتر اندازه‌گیری شد. هم چنین شاخص های تنوع شامل غنای کل، غنای EPT و نسبت فراوانی EPT/CHIR  نیز محاسبه گردید. <a name="_Hlk220579954">داده ها با نرمافزارهای</a>  PAST ver.2.17، SPSS 21  و Excel 2010 تحلیل و نرمال بودن توزیع دادهها بر اساس آزمون Kolmogorov – Smirnov بررسی شد. اختلاف معنیدار بین پارامترها در فصول و ایستگاههای نمونهبرداری از طریق آنالیز واریانس یک طرفه One-way ANOVA Single factor انجام شد و مقایسه میانگینها بر اساس آزمون دانکن در سطح اطمینان 95% (05/0= a) بررسی گردید. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="-2054305338">یافته‌ها:</w:sdt> در این تحقیق در مجموع 4 رده، 27 خانواده، 5 جنس و 25 گونه از حشرات آبزی شناسایی و شمارش شد. بیشترین درصد فراوانی به ترتیب مربوط به Diptera با71/0 درصد، Ephemeroptera با 24 درصد و Trichoptera با 5/4 درصد نسبت به کل جمعیت حشرات آبزی بوده است. بر اساس شاخص هیلسنهوف، کیفیت آب منطقه مورد مطالعه در چهار ‌طبقه کیفی مناسب، نسبتاً ضعیف، ضعیف و بسیار ضعیف طبقه بندی گردید. در این مطالعه بیشترین فراوانی مربوط به جنس Austrosimulium sp. از خانواده  Simulidae از رده دوبالان گزارش شده است. بیشترین و کمترین میزان شاخص غنای کل به ترتیب در ایستگاه‌های 2 و 3 مشاهده گردید. در طی دوره بررسی فقط در ایستگاه‌های 2 و 1 مقادیر شاخص غنایEPT  بالا بود. ایستگاه‌ 1 بیشترین میزان شاخص نسبت فراوانی EPT/CHIR را به خود اختصاص داده و بهترین وضعیت  را  از  این  نظر داشته  است. شاخص شانون، ایستگاه‌های مورد مطالعه در وضعیت کیفی ضعیف و بد ارزیابی نمود. <w:sdt contentlocked="t" docpart="4E7ECCEBF3894EBE8408CA6ABFAF89BB" id="417220428">نتیجه‌گیری:</w:sdt> بر اساس شاخص هیلسنهوف، کیفیت آب منطقه مورد مطالعه در چهار ‌طبقه کیفی مناسب، نسبتاً ضعیف، ضعیف و بسیار ضعیف طبقه بندی گردید. هم جنین شاخص شانون، ایستگاه‌های مورد مطالعه را در وضعیت کیفی ضعیف و بد ارزیابی نمود. با توجه به نتایج مطالعه حاضر و با عنایت به اینکه شاخص‌های فیزیکوشیمیایی معمولاً تغییرات سریع و مقطعی را ردیابی نموده و قادر به نشان دادن پاسخ‌های بیولوژیکی جوامع کفزی در بلند مدت نیستند می توان بیان نمود که استفاده از حشرات آبزی EPT و Diptera به عنوان شاخص زیستی برای ارزیابی کیفیت آب روش مناسبی می باشد. </div> <div style="text-align: justify;">ackground and Objectives: One of the most reliable scientific methods for investigating the effects of human activities on river water quality and for assessing the ecological health of aquatic ecosystems is biological monitoring based on aquatic insects. These organisms are widely recognized as the most common and effective bioindicators in biomonitoring programs. Therefore, the present study aimed to assess the response and performance of EPT (Ephemeroptera, Plecoptera, and Trichoptera) and Diptera aquatic insect communities to variations in water quality in the Gargar River, Khuzestan Province, using biological indices. <w:sdt contentlocked="t" docpart="87D806BCC7C14B39AD1A059FE2F808E2" id="86888520">Methods:</w:sdt> This study was conducted on a seasonal basis in 2018 (1397) at five sampling stations along the Gargar River, a branch of the Karun River, in Khuzestan Province, Iran. Benthic macroinvertebrate communities were collected using Petersen grab and Surber samplers, each with a sampling area of 225 cm². The collected samples were washed through a 500-µm mesh sieve and stained with Rose Bengal (1 g L⁻¹) for 45 min. Subsequently, the samples were preserved in 96% ethanol and then identified and enumerated. Physicochemical parameters of the water, including temperature, dissolved oxygen, salinity, and pH, were measured in situ using a multiparameter probe. Diversity metrics, including total taxa richness, EPT richness (Ephemeroptera, Plecoptera, and Trichoptera), and the EPT/CHIR abundance ratio, were calculated. Statistical analyses were performed using PAST software (version 2.17), SPSS (version 21), and Microsoft Excel 2010. The normality of data distribution was evaluated using the Kolmogorov–Smirnov test. Differences in measured parameters among seasons and sampling stations were assessed using one-way analysis of variance (one-way ANOVA). Mean comparisons were conducted using Duncan’s multiple range test at a 95% confidence level (α = 0.05). <w:sdt contentlocked="t" docpart="87D806BCC7C14B39AD1A059FE2F808E2" id="-794132767">Findings:</w:sdt> In this study, a total of 25 species belonging to 5 genera, 27 families, and 4 classes of aquatic insects were identified and enumerated. The highest relative abundances were recorded for Diptera (71.0%), followed by Ephemeroptera (24.0%) and Trichoptera (5.4%) of the total aquatic insect community. According to the Hilsenhoff biotic index, water quality at the studied sites was classified into four categories: good, fairly poor, poor, and very poor. The highest abundance was observed for the genus Austrosimulium sp. (family Simuliidae) within the order Diptera. The highest and lowest values of the total taxa richness index were recorded at Stations 2 and 3, respectively. During the study period, high EPT richness values were observed only at Stations 2 and 1. Station 1 exhibited the highest EPT/CHIR abundance ratio, indicating the most favorable ecological condition among the studied stations based on this metric. Based on the Shannon diversity index, all sampling stations were classified as having poor to bad ecological quality. <w:sdt contentlocked="t" docpart="87D806BCC7C14B39AD1A059FE2F808E2" id="-563871280">Conclusion:</w:sdt> Based on the Hilsenhoff biotic index, the water quality of the study area was classified into four categories: good, fairly poor, poor, and very poor. In addition, the Shannon diversity index assessed the studied stations as having poor to bad ecological quality. Considering the results of the present study, and given that physicochemical indices typically reflect rapid and short-term variations and are unable to capture long-term biological responses of benthic communities, it can be concluded that the use of aquatic insects, particularly EPT taxa and Diptera, as biological indicators represents an appropriate and reliable approach for water quality assessment  </div> شاخص HFBI, شاخص EPT/CHIR , رودخانه گرگر, EPT , Diptera HFBI index, EPT/CHIR index, Gar Gar river, EPT, Diptera 0 0 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1879-1&slc_lang=fa&sid=1 Parvaneh Shoukat پروانه شوکت parvane_39@yahoo.com 100319475328460015761 100319475328460015761 Yes Behbahan Khatam Alanbia university of technology دانشگاه صنعتی خاتم‌ الانبیاء بهبهان Neda Karimiasl ندا کریمی اصل Karimiasl@yahoo.com 100319475328460015762 100319475328460015762 No Behbahan Khatam Alanbia university of technology دانشگاه صنعتی خاتم‌ الانبیاء بهبهان Laleh Mosavi dehmordi لاله موسوی ده موردی lalehmosavi81@yahoo.com 100319475328460015763 100319475328460015763 No Behbahan Khatam Alanbia university of technology دانشگاه صنعتی خاتم‌ الانبیاء بهبهان