Journal of Oceanography

fa تغییرات پارامترهای جمعیتی براساس طول ماهی شیر(Scomberomorus commerson, Lacepede 1800) طی دو بازه زمانی در آبهای شمالی دریای عمان (استان سیستان و بلوچستان) Changes in demographic parameters based on the length of narrow-barred Spanish mackerel (Scomberomorus commerson, Lacepede 1800) during two periods of time in the northern waters of the Oman Sea (Sistan and Baluchistan Province) شیلات و آبزیان Fisheries and Aquaculture پژوهشي Research/ Original/ Regular Article <div style="text-align: justify;"> منابع آبزی است. تلاش تمام مدیران شیلاتی بروی دسترسی به تامین غذای کافی و مطمئن از منابع طبیعی و تامین نیاز جوامع بشری ، با در نظر گرفتن میزان بهره برداری مجاز و صحیح از آنها متمرکز شده است. ماهی شیر گونه ای گرمسیر و نیمه گرمسیری ساکن اقیانوس های هند و آرام بوده که جزء ماهیان با ارزش اقتصادی بالا در آب های جنوب کشور است. هدف این تحقیق شامل بررسی وضعیت صید، شاخص های صیادی و خصوصیات جمعیتی ماهی شیر (Scomberomorus commerson) براساس طول طی دهه های گذشته از 4 منطقه تخلیه صید شامل پزم، کنارک، بریس و پسابندر آب‌های شمالی دریای عمان انجام گرفت. روش‌ها‌: نمونه‌برداری تصادفی طی سال‌های 1380 و 1402 به‌صورت ماهیانه ازصید تجاری تخلیه‌شده در ایستگاه‌های مورد نظرصورت پذیرفت و نمونه‌ها پس از انتخاب مورد زیست‌سنجی (اندازه‌گیری طول چنگالی) قرار گرفتند. طول چنگالی توسط خط‌کش بیومتری بادقت 1 سانتی‌متر و وزن ماهی‌ها به‌وسیله ترازوی با دقت 50 گرم صورت گرفت. شاخص‌های رشد شامل طول بی‌نهایت، ضریب رشد، مرگ ومیر طبیعی، مرگ ومیر صیادی، مرگ ومیر کل، ضریب بهره‌برداری، زمان طول صفر، شاخص نسبت پتانسیل مولدین براساس طول، تحمل زیست محیطی یا ظرفیت برد طبیعی و تعیین طول بهینه صید محاسبه شد. در تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از برنامه اکسل ((Excel، نرم‌افزار‌های Rstudio (2024.12.0)، R (4.4.2) درسطح معنی‌داری 05/0 استفاده شد. یافته‌ها: میانگین طولی (دامنه) ماهی شیر در سال 1380 میزان 22±83 (163-35) سانتی متر و در سال 1402 میزان 7±74 (146-47) سانتی‌متر بود. میانگین وزنی (دامنه) ماهی شیر در سال 1380 میزان 1301± 4359 (33000-100) گرم و در سال 1402 میزان1751± 3075 (13300-3800) گرم بدست آمد. با توجه به طول بلوغ این گونه (86 سانتی متر) میزان نمونه‌های زیر طول بلوغ در سال‌های 1380 و 1402 به ترتیب 45 درصد و 77 درصد نتیجه شد. میانگین طول سال‌های 1402 نسبت به سال 1380 و درصد میزان زیر سایز سال‌های 1402 نسبت به سال 1380 تفاوت معنی‌داری داشت (05/0p<). معادله وان‌‌برتالنفی برای این گونه در استان سیستان و بلوچستان سال‌های 1380 و 1402به ترتیب به‌صورت:Lt =175(1- exp (-0.44 (t +0.22)) و  Lt =159(1- exp (-0.45 (t +0.23)) محاسبه شد.  نسبت پتانسیل مولدین براساس طول در سال 1380این نسبت ( 19/0- 14/0) 17/0 و در سال 1402 این عدد ( 10/0- 07/0) 09/0 بدست آمد. نتیجه‌گیری:براساس نتایج به‌دست آمده کاهش میانگین طول، افزایش مرگ و میر صیادی و کل و شاخص مرگ و میر صیادی موجود به مرگ و میر صیادی حداکثر محصول پایدار(1F/FMSY >) می تواند دلیلی بر وجود صید بی‌رویه باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Conservation of stocks is a globally emphasized principle and a key criterion for the sustainable exploitation of all aquatic resources. The efforts of all fisheries managers focus on ensuring sufficient and reliable food supply from natural resources and meeting the needs of human communities, considering the permissible and proper levels of exploitation. The king mackerel is a tropical and subtropical species inhabiting the Indian and Pacific Oceans and is one of the economically valuable fish in the southern waters of the country. The aim of this study was to examine the fishing status, fishing indices, and population characteristics of king mackerel (Scomberomorus commerson) based on length over past decades from four fishing landing areas including Pazm, Konarak, Beris, and Pasabandar in the northern waters of the Sea of Oman. Methods: Random sampling was conducted monthly during the years 2001 and 2023 from commercial catches landed at the selected stations, and samples were subjected to biometric analysis (fork length measurement). Fork length was measured using a biometric ruler with an accuracy of 1 cm, and fish weight was measured with a scale accurate to 50 g. Growth indices including asymptotic length, growth coefficient, natural mortality, fishing mortality, total mortality, exploitation rate, age at zero length, spawning potential ratio based on length, environmental tolerance or natural carrying capacity, and optimal catch length were calculated. Data analysis was performed using Excel, Rstudio (version 2024.12.0), and R (version 4.4.2) software at a significance level of 0.05. .Findings: The mean length (range) of king mackerel in 2001 was 83 ± 22 cm (35-163 cm), and in 2023 it was 74 ± 7 cm (47-146 cm). The weighted average (range) weight of the kingfish in the year 2001 was 4359 ± 1301 g (ranging from 100 to 33000 g), and in the year 2023, it was 3075 ± 1751 g (ranging from 3800 to 13300 g). Considering the maturity length of this species (86 centimeters), the percentage of samples below the maturity length in the years 2001 and 2023 were 45% and 77%, respectively. The average length in 2023 compared to 2001 and the percentage of undersized specimens in 2023 compared to 2001 showed a significant difference (p< 0.05). The von Bertalanffy growth equation for this species in Sistan and Baluchestan province for the years 2001 and 2023 was calculated as follows: Lt = 175(1 - exp(-0.44(t + 0.22))) and Lt = 159(1 - exp(-0.45(t + 0.23))), respectively. The spawning potential ratio based on length in 2001 was 0.17 (range 0.14–0.19), and in 2023, this value was 0.09 (range 0.07–0.10) Conclusion:Based on the obtained results, there are no signs of overfishing; however, it is recommended that a precautionary approach be considered in the management and exploitation of this species to avoid problems in the long term.</div> ماهی شیر, نسبت پتانسیل مولدین , معادله وان‌‌برتالنفی. Scomberomorus commerson, Spawning potential ratio, Vonbertalanffy equation. 82 96 http://joc.inio.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1824-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ahmadreza Hashemi سید احمدرضا هاشمی seyedahmad91@gmail.com 100319475328460015730 100319475328460015730 Yes Iranian fishery science reserch institute موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور Mastooreh Doustdar مسطوره دوستدار mastooreh.doustdar@gmail.com 100319475328460015731 100319475328460015731 No Iranian fishery science reserch institute موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور پریا اکبری 100319475328460015732 100319475328460015732 No